Một phụ nữ 61 tuổi, tiền sử suy tim sung huyết, bắt đầu khó thở (S398)

Giải thích

Bệnh nhân này có tình trạng suy hô hấp tiến triển trong bối cảnh phù phổi cấp. Khi tần số thở tăng và sử dụng cơ hô hấp phụ, bệnh nhân có nguy cơ cao tiến tới suy hô hấp và cần hỗ trợ hô hấp khẩn cấp.

Biện pháp phù hợp nhất trong trường hợp này là thở máy không xâm nhập dưới dạng CPAP hoặc BiPAP.

• CPAP cung cấp áp lực dương liên tục trong suốt chu kỳ hô hấp thông qua mặt nạ khít mặt.
• BiPAP cung cấp một mức áp lực nền và tăng áp lực khi hít vào, giúp hỗ trợ thêm cho hô hấp chủ động của bệnh nhân.

Thở máy không xâm nhập mang lại nhiều lợi ích:

• Giảm công hô hấp cho bệnh nhân
• Bổ sung oxy
• Đẩy dịch phù ra khỏi phế nang
• Giúp phế nang duy trì mở trong thì thở ra

Nhiều nghiên cứu cho thấy, CPAP và BiPAP giúp giảm tỷ lệ đặt nội khí quản và tử vong ở bệnh nhân phù phổi cấp. Tuy nhiên, phương pháp này chỉ phù hợp nếu bệnh nhân tỉnh táo, phối hợp được, không có nguy cơ nôn ói hay hít sặc.

Phân tích các lựa chọn khác:

• Đặt nội khí quản: Chỉ định trong trường hợp bệnh nhân lơ mơ, không hợp tác, hoặc kích thích không kiểm soát được khiến không thể thở máy không xâm nhập.
• Ống thông mũi lưu lượng cao (HFNC): Có thể cung cấp một lượng nhỏ áp lực dương, nhưng không đủ hiệu quả như CPAP hoặc BiPAP. Thường dùng trong trường hợp bệnh nhân không chấp nhận thở máy không xâm nhập và có “chỉ định không đặt nội khí quản”.
• Truyền ketamine: Đôi khi được dùng ở bệnh nhân kích thích để giúp họ dễ dàng hợp tác khi thở BiPAP. Đây là thuốc an thần gây phân ly giúp duy trì phản xạ hô hấp và trương lực cơ.
• Morphine sulfate từng được sử dụng trong điều trị APE nhưng không còn được khuyến cáo do nguy cơ ức chế hô hấp.

Kết luận: Ở bệnh nhân phù phổi cấp đang suy hô hấp tiến triển nhưng vẫn tỉnh táo và hợp tác, thở máy không xâm nhập (CPAP hoặc BiPAP) là lựa chọn tối ưu vì vừa cải thiện oxy hóa, vừa giảm công hô hấp, đồng thời giúp đẩy dịch phù ra khỏi phế nang và giữ phế nang luôn mở. Phương pháp này đã được chứng minh làm giảm nhu cầu đặt nội khí quản và giảm tỷ lệ tử vong. Các lựa chọn khác như đặt nội khí quản, HFNC, an thần hỗ trợ (ketamine), hay morphine chỉ phù hợp trong những hoàn cảnh đặc biệt và không đáp ứng mục tiêu điều trị chính trong tình huống này.