Tình huống
Một phụ nữ 48 tuổi bị táo bón sau phẫu thuật và tự ý sử dụng sữa magie để điều trị. Bà đến phòng khám để kiểm tra, xét nghiệm điện giải máu ghi nhận nồng độ magie huyết thanh tăng cao. Biểu hiện lâm sàng sớm nhất của tình trạng tăng magie máu là gì?
Giải thích
Biểu hiện sớm nhất của tăng magie máu là mất phản xạ gân xương sâu. Tình trạng dư thừa magie đặc trưng bởi sự ức chế lan tỏa thần kinh – cơ. Trên lâm sàng, tăng magnesi máu nặng hiếm khi gặp, trừ những bệnh nhân suy thận giai đoạn cuối có dùng thuốc kháng acid chứa magie. Tuy nhiên, trong sản khoa, bệnh nhân được chủ động tăng magie máu bằng cách sử dụng magnesium sulfate (MgSO4) để điều trị tiền sản giật.
MgSO4 được truyền tĩnh mạch cho đến khi xuất hiện sự giảm phản xạ gân xương sâu – đây là dấu hiệu cảnh báo cho thấy nồng độ magie đã vượt quá ngưỡng an toàn (trên 4 mEq/L). Khi nồng độ magie tăng cao hơn nữa, bệnh nhân có thể tiến triển đến yếu cơ toàn thân, dẫn đến liệt mềm tứ chi, thậm chí ngưng thở do liệt cơ hô hấp.
Hạ huyết áp có thể xảy ra do magie gây giãn mạch trực tiếp trên tiểu động mạch. Thay đổi tri giác chỉ xuất hiện trong giai đoạn muộn của hội chứng, biểu hiện qua tình trạng buồn ngủ kéo dài và hôn mê.
Kết luận: Mất phản xạ gân xương sâu là dấu hiệu lâm sàng sớm nhất giúp phát hiện tăng magie máu, đặc biệt quan trọng trong theo dõi truyền MgSO4 ở sản phụ.
Từ khoá
- Hypermagnesemia: Tăng magnesi máu
- Deep tendon reflexes: Phản xạ gân xương sâu
- Flaccid paralysis: Liệt mềm
- Respiratory arrest: Ngưng thở
- Hypotension: Hạ huyết áp
- Stupor: Lừ đừ
- Magnesium sulfate (MgSO4): Magnesi sulfat
- Neuromuscular depression: Ức chế thần kinh – cơ
- Arteriolar relaxation: Giãn tiểu động mạch
- Preeclampsia: Tiền sản giật