Một bệnh nhân nữ 45 tuổi tăng huyết áp (S2491)

Giải thích

Bệnh nhân nữ 45 tuổi có tiền căn đái tháo đường và huyết áp đo tại nhiều thời điểm đều ≥ 140/90 mmHg, trong đó huyết áp hôm nay là 164/92 mmHg. Ta có thể chẩn đoán xác định tăng huyết áp theo định nghĩa của JNC-8 và các hướng dẫn hiện hành vì bệnh nhân:

• Có đái tháo đường, là yếu tố nguy cơ tim mạch.
• Huyết áp >140/90 mmHg tại ≥2 lần đo, không phải do tăng huyết áp áo choàng trắng (vì đo tại nhà cũng cao).

Nên bệnh nhân cần được khởi động điều trị bằng thuốc hạ áp.

Thuốc ức chế men chuyển (ACEi) là lựa chọn phù hợp đầu tay vì:

• Có lợi ích bảo vệ thận, đặc biệt trên bệnh nhân đái tháo đường (dù chưa rõ bệnh nhân này có tiểu đạm hay không).
• Giúp giảm biến chứng tim mạch lâu dài.
• Hiệu quả tốt, giá thành thấp, thường được khuyến cáo đầu tay trừ khi có chống chỉ định.

Song song với đó, thay đổi lối sống là nền tảng bao gồm:

• Chế độ ăn DASH: giàu rau củ, ít muối, giảm béo.
• Giảm cân nếu thừa cân, tăng vận động thể lực.

Phân tích các lựa chọn khác:

• A. Theo dõi huyết áp tại nhà: Hữu ích nếu nghi ngờ tăng huyết áp áo choàng trắng – nhưng bệnh nhân này đã có số đo tại nhà tăng lặp lại.
• B. Chế độ ăn lành mạnh: Rất quan trọng nhưng không đủ trong kiểm soát huyết áp khi đã xác định tăng huyết áp ở bệnh nhân đái tháo đường.
• D. Chẹn kênh canxi: Là lựa chọn hợp lý nếu không dung nạp ACEi hoặc ARB. Tuy nhiên, ACEi ưu tiên hơn do có lợi ích trên thận.
• E. Siêu âm tim: Có thể thực hiện để đánh giá tổn thương cơ quan đích, nhưng không cần thiết trước khi khởi trị thuốc hạ áp trong trường hợp này.

Kết luận: Đối với bệnh nhân đái tháo đường và tăng huyết áp, cần khởi động thuốc hạ áp ngay từ đầu – ưu tiên ACEi hoặc ARB – kết hợp thay đổi lối sống, nhằm giảm biến chứng tim mạch và bảo vệ chức năng thận lâu dài.