Tình huống
Bệnh nhân nam 18 tuổi không triệu chứng đến khám sức khỏe trước khi nhập học.
Sinh hiệu bình thường. Nhưng khi nghe tim, bạn nghe thấy âm thổi tâm thu 3/6 ở bờ trên trái xương ức. Cũng nghe được tiếng click tống máu cường độ nhẹ. Khi hít vào, âm thổi nghe lớn hơn và tiếng click nhẹ hơn. Áp lực tĩnh mạch cảnh cao hơn thất phải 5cm với sóng a ưu thế.
Âm thổi trên bệnh nhân này nhiều khả năng là gì?
Giải thích
Bệnh cảnh bệnh nhân trẻ, không triệu chứng, được phát hiện âm thổi khi khám sức khỏe định kỳ gợi ý bệnh tim bẩm sinh mức độ nhẹ.
Cùng phân tích từng yếu tố để tìm nguồn gốc âm thổi:
- Đây là âm thổi tâm thu nên gợi ý hẹp van bán nguyệt hoặc hở van nhĩ-thất.
- Vị trí nghe rõ nhất ở bờ trên trái xương ức định hướng đến van động mạch phổi.
- Do hở van động mạch phổi gây âm thổi tâm trương, nên âm thổi tâm thu trong trường hợp này phù hợp với hẹp van động mạch phổi.
- Sự hiện diện của tiếng click tống máu cho thấy van bị hẹp nhưng các lá van vẫn còn di động, đặc trưng cho hẹp van động mạch phổi bẩm sinh.
- Âm thổi tăng khi hít vào khẳng định nguồn gốc từ tim phải, và sóng a tĩnh mạch cổ trội phản ánh nhĩ phải buộc phải co bóp mạnh hơn để thắng sức cản ở đường ra thất phải.
Tất cả các dữ kiện trên đều phù hợp nhất với hẹp van động mạch phổi.
Các lựa chọn khác không phù hợp:
- A, B. Hẹp hoặc hở van ba lá thường gây âm thổi ở bờ dưới trái xương ức, không có tiếng click tống máu..
- D. Hở van động mạch phổi gây âm thổi tâm trương, không phù hợp với mô tả âm thổi tâm thu.
Từ khoá
- Pulmonary stenosis: Hẹp van động mạch phổi
- Systolic murmur: Âm thổi tâm thu
- Ejection click: Tiếng click tống máu
- Carvallo’s sign: Dấu hiệu Carvallo
- Jugular venous pulse: Mạch tĩnh mạch cảnh
- Prominent “a” wave: Sóng a lớn
- Balloon valvuloplasty: Nong van bằng bóng