Bệnh nhân nam 25 tuổi ngất khi đang chơi bóng chuyền (S2504)

Giải thích

Bệnh cảnh của một vận động viên trẻ tuổi bị ngất khi gắng sức cùng với các dấu hiệu lâm sàng như âm thổi tâm thu ở khoảng liên sườn 2 bên phải, tiếng click đầu thì tâm thu, huyết áp cao, mạch cảnh nảy mạnh và hiện tượng mạch đùi trễ so với mạch cánh tay – tất cả đều gợi ý đến hẹp eo động mạch chủ và/hoặc hẹp van động mạch chủ, đặc biệt khi có van động mạch chủ hai lá bẩm sinh.

Hẹp eo động mạch chủ có thể gây giảm tưới máu chi dưới, tạo ra sự chênh lệch thời gian và cường độ mạch ở tay – chân, và là nguyên nhân tiềm ẩn gây ngất khi gắng sức. Trong khi hẹp van động mạch chủ có thể gây giảm cung lượng tim khi nhu cầu tăng, dẫn đến thiếu máu não tạm thời.

Để chẩn đoán xác định, cần sử dụng hình ảnh học. CT-scan ngực (hoặc MRI) là lựa chọn phù hợp để đánh giá toàn bộ cấu trúc động mạch chủ, đặc biệt là vùng eo động mạch chủ. Siêu âm tim có thể dùng để đánh giá van động mạch chủ và buồng thất trái, tuy nhiên không đủ tốt để loại trừ hẹp eo nếu hình ảnh bị giới hạn.

Phân tích các lựa chọn khác:

• (A) Chụp mạch vành không cần thiết trong chẩn đoán nguyên nhân ngất ở người trẻ không yếu tố nguy cơ mạch vành; ngoài ra nếu có hẹp eo, việc đưa catheter có thể gây nguy hiểm.
• (B) Holter điện tim nhằm khảo sát rối loạn nhịp, nhưng ở đây ngất nhiều khả năng do nguyên nhân cơ học từ van tim và động mạch chủ, không phải nhịp tim.
• (D) Bệnh nhân có các dấu hiệu thực thể rõ ràng và ngất khi gắng sức – hoàn toàn không phù hợp để cho về mà không thực hiện khảo sát chuyên sâu.

Kết luận: Ngất khi gắng sức ở người trẻ kèm tiếng thổi tim và chênh lệch mạch tay–chân gợi ý tắc nghẽn đường ra thất trái như hẹp van động mạch chủ hoặc hẹp eo động mạch chủ. Các bệnh lý này làm giảm cung lượng tim khi gắng sức, gây giảm tưới máu não. Chẩn đoán dựa vào hình ảnh học như CT hoặc MRI.