Tình huống
Một phụ nữ 60 tuổi than phiền đau khi quan hệ tình dục. Cô mô tả cơn đau nhói và lặp lại liên tục trong khi quan hệ, kèm cảm nhất khô rát, thiếu bôi trơn. Cô ấy khó chịu về tình trạng này và mong muốn duy trì đời sống tình dục đều đặn và thăng hoa.
Tiền căn gồm 1 lần phẫu thuật cắt bỏ buồng trứng và mãn kinh sớm ở tuổi 44 do u xơ tử cung và rong kinh. Cô ấy đã sử dụng estrogen đường uống liên tục đến tuổi 50; và không sử dụng liệu pháp hormone nào kể từ đó.
Khi khám thực thể, bạn nhận thấy tình trạng teo niệu đạo và teo âm đạo đáng kể.
Lựa chọn điều trị tốt nhất cho bệnh nhân này là gì?
Giải thích
Bệnh nhân này đau khi quan hệ tình dục, đã mãn kinh nhiều năm mà không được điều trị thay thế hormone (estrogen), khám lâm sàng thấy teo niệu đạo và teo âm đạo đáng kể. Lựa chọn tốt nhất cho bệnh nhân này là estrogen tại chỗ bằng gel bôi âm đạo để điều trị nguyên nhân nền tảng – teo niệu sinh dục.
Các lựa chọn khác không phù hợp:
- Chất bôi trơn thương mại sẽ hữu ích cho tình trạng khô âm đạo nhưng sẽ không điều trị được nguyên nhân cơ bản của teo niệu sinh dục do tình trạng thiếu estrogen. Có thể sử dụng chất bôi trơn thương mại khi cần, nhưng sẽ là bổ sung cho gel hormone âm đạo.
- Cô không có các triệu chứng mãn kinh khác (như triệu chứng vận mạch hoặc rối loạn giấc ngủ) làm suy giảm chất lượng cuộc sống. Do đó, chỉ định estrogen đường uống kèm theo tăng nguy cơ biến cố huyết khối tắc mạch là không phù hợp.
- Mặc dù sildenafil đã được chứng minh là có hiệu quả trong điều trị rối loạn chức năng tình dục liên quan đến thuốc chống trầm cảm, nhưng sildenafil không được FDA (Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ) chấp thuận để sử dụng cho phụ nữ. Bệnh sử và tiền căn hiện tại cũng không gợi ý trầm cảm.
- Testosterone bôi tại chỗ được sử dụng để điều trị bệnh lichen xơ hóa, biểu hiện dưới dạng mảng trắng teo rõ rệt, thường ảnh hưởng đến âm hộ và da quanh hậu môn theo hình số tám. Khám thực thể của bệnh nhân này không gợi ý bệnh lichen xơ hóa.
Kết luận: Đối với phụ nữ sau mãn kinh, đau khi quan hệ tình dục do teo niệu sinh dục và không có các triệu chứng toàn thân khác của mãn kinh, chế phẩm estrogen âm đạo là lựa chọn điều trị an toàn và hiệu quả nhất, giải quyết trực tiếp nguyên nhân gốc rễ.
Từ khoá
- Pain during intercourse (dyspareunia): Đau khi quan hệ tình dục
- Lack of lubrication: Thiếu chất bôi trơn
- Surgical menopause: Mãn kinh do phẫu thuật
- Uterine fibroids: U xơ tử cung
- Heavy bleeding: Rong kinh
- Oral estrogen: Estrogen đường uống
- Hormonal therapy: Liệu pháp hormone
- Urethral atrophy: Teo niệu đạo
- Vaginal atrophy: Teo âm đạo
- Commercial lubricant: Chất bôi trơn thương mại
- Estrogen vaginal preparation: Chế phẩm estrogen âm đạo
- Sildenafil
- Topical testosterone: Testosterone bôi tại chỗ
- Postmenopausal: Sau mãn kinh
- Hypoestrogenemia: Thiếu estrogen
- Vasomotor symptoms: Triệu chứng vận mạch
- Sleep disturbance: Rối loạn giấc ngủ
- Thromboembolic event: Biến cố huyết khối tắc mạch
- Depressive symptoms: Triệu chứng trầm cảm
- Urogenital atrophy: Teo niệu sinh dục
- Vaginal dryness: Khô âm đạo
- Antidepressant-associated sexual dysfunction: Rối loạn chức năng tình dục liên quan đến thuốc chống trầm cảm
- FDA-approved: Được Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) chấp thuận
- Lichen sclerosus: Bệnh xơ cứng địa y
- Atrophic white plaque: Mảng trắng teo
- Vulva: Âm hộ
- Perianal skin: Da quanh hậu môn