Tình huống
Bệnh nhân nam 30 tuổi than phiền sốt và đau họng vài ngày nay. Hôm nay anh ta đến khám vì xuất hiện thêm khàn giọng, khó thở và chảy nước dãi.
Khám lâm sàng, bệnh nhân sốt và thở rít khi hít vào.
Xử trí nào sau đây là phù hợp?
Giải thích
Bệnh nhân khởi phát sốt, khàn giọng, khó thở và thở rít, đây là triệu chứng điển hình của viêm thanh thiệt cấp. Tình trạng này có nguy cơ gây tắc nghẽn đường thở nghiêm trọng và tiến triển nhanh, nên cần nhập ICU để theo dõi sát và đảm bảo đường thở.
Chẩn đoán xác định viêm thanh thiệt cấp có thể được thực hiện qua soi thanh quản gián tiếp bằng gương hoặc nội soi thanh quản mềm, hoặc thông qua X-quang cổ nghiêng cho thấy dấu hiệu “thumbprint” (bóng mờ giống vết ngón tay cái do phù thanh thiệt).
Kháng sinh theo kinh nghiệm thường dùng là cephalosporin thế hệ ba hoặc penicillin thế hệ hai có khả năng kháng beta-lactamase, do Haemophilus influenzae – tác nhân thường gặp – thường tiết beta-lactamase và kháng ampicillin.
Phân tích các lựa chọn khác:
- (A) H. influenzae thường kháng ampicillin nên không phù hợp điều trị ban đầu.
- (B) Viêm họng do liên cầu tan huyết beta không gây khàn tiếng hay thở rít.
- (D) X-quang ngực không hữu ích bằng phim cổ nghiêng trong trường hợp nghi ngờ viêm thanh thiệt.
- (E) Nhiễm Epstein-Barr virus có thể gây viêm họng xuất tiết và nổi hạch cổ nhưng không gây thở rít cấp tính.
Kết luận: Viêm thanh thiệt cấp gây sốt, khàn tiếng, khó thở và thở rít, có nguy cơ tắc nghẽn đường thở nhanh nên cần đảm bảo và theo dõi đường thở tại ICU. Chẩn đoán dựa vào soi thanh quản hoặc X-quang cổ nghiêng với dấu “thumbprint”. Điều trị kháng sinh kinh nghiệm bằng cephalosporin thế hệ ba hoặc penicillin kháng beta-lactamase do H. influenzae thường tiết beta-lactamase và kháng ampicillin.
Từ khoá
- Epiglottitis: Viêm thanh thiệt
- Stridor: Thở rít
- Haemophilus influenzae
- Beta-lactamase
- Thumbprint sign: Dấu vết ngón tay cái
- Indirect laryngoscopy: Soi thanh quản gián tiếp
- Exudative pharyngitis: Viêm họng xuất tiết
- Epstein-Barr virus