Tình huống
Một nam thanh niên 19 tuổi được đưa đến khoa cấp cứu vì ngất khi đang chơi bóng rổ. Bạn của bệnh nhân kể rằng cậu ấy ngã gục xuống sàn ngay sau khi ghi điểm trong một pha phản công nhanh.
Khám lâm sàng cho thấy một tiếng thổi tống máu tâm thu rõ, nghe dọc bờ trái xương ức và tại mỏm tim.
Điện tâm đồ cho thấy phì đại thất trái, giãn nhĩ trái và sóng Q ở vách liên thất. Bạn nghi ngờ chẩn đoán và yêu cầu bệnh nhân thực hiện nghiệm pháp Valsalva trong lúc bạn nghe tim.
Điều nào sau đây sẽ xảy ra đối với cường độ của tiếng thổi tim khi thực hiện nghiệm pháp này?
Giải thích
Bệnh nhân này bị bệnh cơ tim phì đại (HCM), đặc trưng bởi phì đại thất trái mà không có giãn thất kèm theo. Sự phì đại thường không đối xứng, thường gặp ở vách liên thất nhiều hơn so với thành bên thất trái.
HCM làm tăng nguy cơ loạn nhịp tim và đột tử. Ngất khi gắng sức là biểu hiện thường gặp, có thể do loạn nhịp hoặc do giảm cung lượng tim đột ngột.
Âm thổi trong HCM là âm thổi tâm thu dạng tống máu, nghe rõ ở bờ trái xương ức và mỏm tim, lan đến nách. Âm thổi tạo ra do hẹp đường ra thất trái kết hợp với hở van hai lá. Đặc biệt, âm thổi tăng cường khi thể tích tâm trương thất trái giảm, ví dụ khi thực hiện nghiệm pháp Valsalva, đứng dậy đột ngột hoặc tập thể dục.
HCM là nguyên nhân tim mạch phổ biến nhất gây đột tử ở vận động viên trẻ tuổi. Khi nghi ngờ HCM, bệnh nhân cần tránh gắng sức cho đến khi được siêu âm tim và khám chuyên khoa tim mạch.
Nếu bệnh nhân có biểu hiện tiền ngất, ngất, đau ngực hoặc loạn nhịp như trong trường hợp này, cần nhập viện để được đánh giá và theo dõi.
Từ khoá
- Hypertrophic cardiomyopathy (HCM): Bệnh cơ tim phì đại
- Systolic ejection murmur: Tiếng thổi tống máu thì tâm thu
- Valsalva maneuver: Nghiệm pháp Valsalva
- Left ventricular outflow obstruction: Tắc nghẽn đường ra thất trái
- Mitral regurgitation: Hở van hai lá
- Left ventricular end-diastolic volume: Thể tích cuối tâm trương thất trái
- Sudden cardiac death: Đột tử do tim
- Presyncope: Tiền ngất
- Syncope: Ngất