Tình huống
Một người đàn ông 70 tuổi đột ngột ngã quỵ ngoài đường và được người xung quanh thực hiện hồi sức tim phổi (CPR). Khi đến hiện trường, nhân viên y tế phát hiện bệnh nhân bị rung thất và đã tiến hành hồi sức theo phác đồ hồi sinh tim mạch nâng cao (ACLS), sau đó sốc điện và ghi nhận tim đập lại (ROSC). Bệnh nhân được đặt nội khí quản trước khi đến viện.
Sinh hiệu tại khoa cấp cứu: huyết áp 85/45 mmHg, nhịp tim 105 lần/phút, SpO2 94%. ECG như hình bên dưới.
Phương pháp điều trị triệt để nào dưới đây là phù hợp nhất?
Giải thích
Điều trị ưu tiên đối với nhồi máu cơ tim ST chênh lên (STEMI) là can thiệp mạch vành qua da (PCI) sớm, hay còn gọi là can thiệp động mạch vành qua da nguyên phát. Nhiều nghiên cứu lâm sàng đã chứng minh rằng PCI làm giảm tỷ lệ tử vong lâu dài hiệu quả hơn so với liệu pháp tiêu sợi huyết.
Trong tình huống này, bệnh nhân còn huyết áp thấp do sốc tim. Đây là một tình trạng nặng đòi hỏi phải ổn định huyết động trước hoặc đồng thời với việc tái tưới máu.
Một biện pháp hỗ trợ là bóng đối xung động mạch chủ (IABP), có thể được đặt qua động mạch đùi để:
- Giảm nhu cầu oxy cơ tim nhờ giảm hậu tải
- Tăng cung lượng tim, từ đó cải thiện tuần hoàn vành và tưới máu mô
Phân tích các lựa chọn khác:
- Heparin là thuốc kháng đông thường được sử dụng sớm trong hội chứng vành cấp, nhưng không phải là điều trị dứt điểm. Heparin giúp ngăn chặn sự tiến triển của huyết khối chứ không tái tưới máu được vùng cơ tim thiếu máu.
- Sốc điện chuyển nhịp chỉ định trong các rối loạn nhịp tim như rung nhĩ nhanh kèm mất ổn định huyết động. Bệnh nhân này không có loạn nhịp, nên không cần sốc điện.
- Canxi gluconate là thuốc hàng đầu trong xử trí tăng kali máu nặng có biến đổi ECG, nhưng không liên quan trong điều trị STEMI.
- Liệu pháp tiêu sợi huyết là lựa chọn khi không thể PCI trong vòng 90 phút. Tuy nhiên, PCI vẫn là ưu tiên hàng đầu.
Kết luận: Bệnh nhân STEMI có sốc tim cần được can thiệp mạch vành càng sớm càng tốt để phục hồi tưới máu và cải thiện tiên lượng. PCI là lựa chọn điều trị dứt điểm và được ưu tiên hàng đầu.
Từ khoá
- ST-elevation myocardial infarction (STEMI): Nhồi máu cơ tim ST chênh lên
- Percutaneous coronary intervention (PCI): Can thiệp mạch vành qua da
- Return of spontaneous circulation (ROSC): Tim đập lại sau hồi sức
- Ventricular fibrillation (VF): Rung thất
- Heparin
- Thrombolytic therapy: Liệu pháp tiêu sợi huyết
- Calcium gluconate
- Intra-aortic balloon pump (IABP): Bóng đối xung động mạch chủ
- Electrical cardioversion: Sốc điện chuyển nhịp