Tình huống
Một người đàn ông 75 tuổi có tiền sử nhồi máu cơ tim cách đây 2 năm, bệnh mạch máu ngoại biên với triệu chứng đau cách hồi sau khi đi bộ nửa dãy nhà, tăng huyết áp và đái tháo đường, đến khám vì thoát vị thành bụng lớn. Ông mong muốn được phẫu thuật điều trị thoát vị. Bước tiếp theo phù hợp nhất trong đánh giá trước mổ cho bệnh nhân này là gì?
Giải thích
Bệnh nhân này có nhiều yếu tố nguy cơ tim mạch: tiền sử nhồi máu cơ tim, bệnh mạch máu ngoại biên, tăng huyết áp và đái tháo đường. Tuy nhiên, khả năng vận động của ông bị hạn chế do triệu chứng đau cách hồi, khiến nghiệm pháp gắng sức thể lực không khả thi để đánh giá chức năng tim trước mổ. Vì vậy, phương pháp đánh giá thích hợp nhất là nghiệm pháp gắng sức dược lý kết hợp xạ hình tưới máu cơ tim bằng persantine và thallium, sau đó là siêu âm tim. Mục tiêu là xác định nguy cơ thiếu máu cơ tim có thể xảy ra khi tăng nhu cầu oxy trong quá trình phẫu thuật, từ đó quyết định can thiệp như nong mạch, đặt stent hoặc phẫu thuật tái tưới máu trước khi tiến hành phẫu thuật thoát vị.
Các lựa chọn khác không phù hợp:
- Điện tâm đồ nên được thực hiện trong mọi bệnh nhân có bệnh tim mạch, nhưng nếu bình thường thì không đủ để loại trừ nguy cơ tim mạch tiềm ẩn.
- Không có chỉ định bắt buộc phải phẫu thuật bắc cầu động mạch vành trước trong tất cả trường hợp, mà phải cá thể hóa dựa trên đánh giá chức năng tim.
- Theo tiêu chuẩn của Goldman, nhồi máu cơ tim xảy ra trong vòng 6 tháng trước phẫu thuật được xem là làm tăng nguy cơ biến chứng tim mạch sau mổ. Tuy nhiên, tiền sử nhồi máu cơ tim xảy ra từ lâu của bệnh nhân này, tự nó không phải là chống chỉ định tuyệt đối của phẫu thuật. Xem thêm tính toán chỉ số nguy cơ tim mạch theo tiêu chuẩn Goldman.
Kết luận: Trên bệnh nhân có nguy cơ tim mạch cao nhưng hạn chế khả năng gắng sức, nghiệm pháp gắng sức dược lý kết hợp xạ hình tưới máu và siêu âm tim là công cụ đánh giá chức năng tim chính xác nhất trước phẫu thuật chương trình.
Từ khoá
- Myocardial infarction: Nhồi máu cơ tim
- Peripheral vascular disease: Bệnh mạch máu ngoại biên
- Claudication: Đau cách hồi
- Ventral hernia: Thoát vị thành bụng
- Electrocardiogram (ECG): Điện tâm đồ
- Exercise stress test: Nghiệm pháp gắng sức thể lực
- Pharmacologic stress test: Nghiệm pháp gắng sức dược lý
- Persantine thallium scan: Chụp xạ hình thallium với persantine
- Echocardiography: Siêu âm tim
- Coronary artery bypass grafting: Phẫu thuật bắc cầu động mạch vành
- Elective surgery: Phẫu thuật chương trình (lên lịch, không phải cấp cứu)