Một phụ nữ 54 tuổi đến khoa cấp cứu vì cảm thấy yếu nhiều hơn bình thường (S383)

Giải thích

Bệnh nhân bệnh thận mạn giai đoạn cuối và phải chạy thận nhân tạo có nguy cơ cao bị rối loạn điện giải. Bệnh cảnh và ECG của bệnh nhân này phù hợp với tăng kali máu. Mức kali máu bình thường nằm trong khoảng 3.5–5.0 mmol/L.

Các biển hiện của tăng kali máu trên điện tâm đồ gồm:

• Khi nồng độ kali bắt đầu tăng: dấu hiệu đầu tiên là sóng T nhọn và cao.
• Khi kali tăng thêm: xuất hiện mất sóng P, giãn rộng phức bộ QRS.
• Khi tăng nặng hơn: QRS tiếp tục giãn rộng và hình thành dạng sóng hình sin, sau đó có thể dẫn đến rung thất hoặc vô tâm thu.

Mặc dù các dấu hiệu trên ECG của tăng kali máu là rất đặc hiệu, nhưng ECG không đủ nhạy để loại trừ tăng kali máu nếu kết quả bình thường. Do đó, không thể dựa hoàn toàn vào ECG để loại trừ chẩn đoán này.

Phân biệt với các rối loạn điện giải khác trên ECG:

• Hạ kali máu (lựa chọn A): sóng T dẹt, đoạn ST chênh xuống, và sóng U xuất hiện.
• Hạ calci máu (lựa chọn C): khoảng QT kéo dài.
• Tăng calci máu (lựa chọn D): khoảng QT ngắn.
• Hạ natri máu (lựa chọn E): không có dấu hiệu điển hình nào trên ECG.

Kết luận: Bệnh nhân suy thận mạn giai đoạn cuối chạy thận nhân tạo có nguy cơ cao rối loạn điện giải, đặc biệt là tăng kali máu. Trên ECG, tăng kali máu tiến triển qua các giai đoạn: từ sóng T nhọn, tiếp đến mất sóng P và QRS giãn, sau đó QRS hình sin, nguy cơ rung thất hoặc vô tâm thu. ECG rất đặc hiệu nhưng không nhạy đủ để loại trừ tăng kali máu.