Một nam bệnh nhân 27 tuổi được vợ đưa đến phòng khám do tình trạng kém tập trung gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến hiệu suất công việc (S4374)

Tình huống

Một nam bệnh nhân 27 tuổi được vợ đưa đến phòng khám do tình trạng kém tập trung gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến hiệu suất công việc. Bệnh nhân làm việc trong lĩnh vực công nghệ thông tin; anh trở nên dễ xao nhãng và không thể hoàn thành nhiệm vụ kể từ sau một chuyến công tác cách đây 4 tuần. Chuyến đi này gây nhiều căng thẳng do bệnh nhân phải thuyết trình liên tục. Kể từ khi trở về, thay vì tập trung vào các dự án hiện tại đúng thời hạn, bệnh nhân dành nhiều giờ để phát triển các chương trình máy tính mới và hiện có nguy cơ bị sa thải. Anh hầu như không ngủ vào ban đêm, ngày càng lo âu và dễ kích động — những biểu hiện khác hẳn với tính cách bình thường của anh. Tuần trước, bệnh nhân đã nổi nóng khi vợ nghi ngờ ý định bỏ việc để thành lập một công ty internet trong khi không có nguồn lực hay nhà đầu tư. Tiền sử bệnh lý ghi nhận rối loạn tăng động giảm chú ý (ADHD), từng điều trị bằng liệu pháp nhận thức – hành vi (CBT) trong 4 năm bắt đầu từ lúc 8 tuổi. Bệnh nhân từng sử dụng cocaine ở độ tuổi 20 nhưng đã ngưng chất kích thích trong 3 năm qua, ngoại trừ thỉnh thoảng hút cần sa vì cho rằng nó “giúp bớt lo âu”. Tiền sử gia đình có mẹ bị trầm cảm. Khám thực thể cho thấy bệnh nhân hợp tác nhưng trạng thái căng thẳng và lo âu. Bệnh nhân nói nhiều, dễ bị phân tâm, khó ngồi yên và có lúc đứng dậy đi lại quanh phòng. Không ghi nhận triệu chứng loạn thần hay ý định tự sát. Xét nghiệm độc chất nước tiểu cho kết quả âm tính. Đâu là giải thích hợp lý nhất cho những thay đổi hành vi gần đây của bệnh nhân?