TÓM TẮT
- Tổng quan: Xuất huyết giãn tĩnh mạch là một cấp cứu tiêu hóa và là một trong những nguyên nhân gây tử vong hàng đầu ở bệnh nhân xơ gan. Việc xác định chính xác những bệnh nhân có nguy cơ xuất huyết cao giúp triển khai các biện pháp dự phòng một cách hiệu quả và có mục tiêu. (Xem thêm ‘Giới thiệu’ ở dưới.)
- Huyết động học tĩnh mạch cửa: Các tĩnh mạch giãn hình thành nhằm giảm áp cho hệ tĩnh mạch cửa tăng áp và đưa máu trở lại tuần hoàn hệ thống. Độ chênh áp bình thường giữa tĩnh mạch cửa và tĩnh mạch gan (tức là gradient áp lực tĩnh mạch gan – HVPG) dao động từ 1 đến 5 mmHg. Giãn tĩnh mạch thực quản xuất hiện khi HVPG đạt ít nhất 10 mmHg, trong khi nguy cơ xuất huyết thường liên quan đến mức HVPG ≥ 12 mmHg. (Xem thêm ‘Sự hình thành tĩnh mạch giãn’ ở dưới.)
- Các yếu tố làm tăng nguy cơ xuất huyết giãn tĩnh mạch: Nhiều yếu tố lâm sàng và sinh lý có giá trị trong việc tiên lượng nguy cơ xuất huyết giãn tĩnh mạch ở bệnh nhân xơ gan, bao gồm: vị trí, kích thước, hình thái của tĩnh mạch giãn, áp lực tĩnh mạch và mức độ nặng của bệnh gan. (Xem thêm ‘Các yếu tố tiên lượng’ ở dưới.)
Việc phối hợp xem xét các yếu tố này sẽ giúp đánh giá chính xác nguy cơ xuất huyết cho từng bệnh nhân cụ thể. (Xem thêm ‘Phân loại nguy cơ’ ở dưới.)