TÓM TẮT
Tiếp cận quyết định đặt nội khí quản – Khi chỉ định đặt nội khí quản chưa rõ ràng, bác sĩ cấp cứu cần đánh giá bệnh nhân thông qua ba câu hỏi. Sơ đồ phối hợp các câu hỏi này được cung cấp tại (sơ đồ 1). Câu trả lời “có” cho bất kỳ câu hỏi nào dưới đây gần như luôn xác định nhu cầu đặt nội khí quản trong hầu hết các tình huống cấp cứu (xem mục ‘Quyết định đặt nội khí quản: Đánh giá qua ba câu hỏi’ ở dưới):
- Đường thở có nguy cơ mất thông suốt hoặc mất khả năng bảo vệ?
- Quá trình oxy hóa hoặc thông khí đang thất bại?
- Có dự báo trước nhu cầu đặt nội khí quản (ví dụ: diễn tiến lâm sàng dự kiến sẽ ra sao)?
Đánh giá khả năng bảo vệ đường thở – Phản xạ nôn không có vai trò trong việc quyết định đặt nội khí quản hay đánh giá khả năng bảo vệ đường thở của bệnh nhân. Cơ chế phản xạ nôn không đóng góp vào việc đóng thanh quản và bảo vệ đường thở; thực tế, một bộ phận đáng kể người trưởng thành bình thường không có phản xạ nôn. Khả năng nuốt dịch tiết là dấu hiệu đáng tin cậy hơn phản xạ nôn để đánh giá khả năng bảo vệ đường thở của bệnh nhân. (Xem mục ‘Đường thở có nguy cơ mất thông suốt hoặc mất khả năng bảo vệ?’ ở dưới.)
Đánh giá oxy hóa và thông khí – Đánh giá tình trạng oxy hóa của bệnh nhân dựa trên các tiêu chuẩn lâm sàng và đo độ bão hòa oxy. Thông thường, bác sĩ có thể đánh giá tình trạng thông khí thông qua quan sát nhịp thở và trạng thái tinh thần. Theo dõi CO2 cuối kỳ thở ra (Capnography) là phương pháp đơn giản để đo liên tục, giúp đánh giá mức độ thông khí (khi chưa rõ ràng) hoặc theo dõi đáp ứng với điều trị. Bác sĩ không nên phụ thuộc vào kết quả khí máu động mạch (ABGs) trong bối cảnh cấp cứu để quyết định nhu cầu đặt nội khí quản tức thì. (Xem mục ‘Quá trình oxy hóa hoặc thông khí đang thất bại?’ ở dưới.)
Thông khí không xâm lấn (NIV) thường giúp bệnh nhân phù phổi cấp do tim và đợt cấp của bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) tránh được việc đặt nội khí quản cấp tính, nhưng phương pháp này chỉ giới hạn cho những bệnh nhân tỉnh táo, có khả năng bảo vệ đường thở để tránh hít sặc. NIV không được dùng để thay thế đặt nội khí quản đối với những bệnh nhân suy hô hấp nặng cần can thiệp đặt nội khí quản ngay lập tức. (Xem “Thông khí không xâm lấn ở người trưởng thành suy hô hấp cấp: Lợi ích và chống chỉ định”.)
Dự báo nhu cầu đặt nội khí quản – Ngay cả khi không có các dấu hiệu suy hô hấp rõ rệt, một số bệnh nhân vẫn cần đặt nội khí quản sớm dựa trên diễn tiến lâm sàng dự kiến, đặc biệt là nguy cơ suy hô hấp khi ra khỏi khoa cấp cứu hoặc tình trạng tắc nghẽn đường hô hấp trên tiến triển. (Xem mục ‘Có dự báo trước nhu cầu đặt nội khí quản?’ ở dưới.)