Bệnh cơ tim chu sản: Nguyên nhân, biểu hiện lâm sàng và chẩn đoán

TÓM TẮT

Định nghĩa – Bệnh cơ tim chu sản (PPCM) được định nghĩa là sự xuất hiện của suy tim tâm thu vào cuối thai kỳ hoặc trong những tháng sau sinh, với phân suất tống máu thất trái (LVEF) thường dưới 45% và không tìm thấy nguyên nhân gây suy tim nào khác. (Xem thêm ‘Định nghĩa’ và ‘Chẩn đoán phân biệt’ ở dưới.)

Dịch tễ học – Tỷ lệ lưu hành PPCM thay đổi tùy theo quốc gia và khu vực, dao động từ 1/100 tại Haiti, từ 1/1000 đến 1/4000 tại Hoa Kỳ và 1/20.000 tại Nhật Bản. Các yếu tố nguy cơ bao gồm tuổi cao, số lần sinh, đa thai, nguồn gốc Phi châu và tiền sử tiền sản giật, sản giật hoặc tăng huyết áp sau sinh. (Xem thêm ‘Dịch tễ học’ ở dưới.)

Yếu tố bệnh sinh – Nguyên nhân gây PPCM hiện chưa rõ, nhưng cơ chế bệnh sinh chung bao gồm sự mất cân bằng tăng sinh mạch và rối loạn chuyển hóa prolactin. Các yếu tố tiềm năng có thể bao gồm di truyền, viêm, nội tiết, huyết động, nhiễm trùng và tự miễn. (Xem thêm ‘Yếu tố bệnh sinh’ ở dưới.)

Biểu hiện lâm sàng – Triệu chứng lâm sàng của PPCM đa dạng và tương tự như suy tim tâm thu khởi phát mới do bệnh cơ tim ở người không mang thai. Đặc điểm điển hình của PPCM là khởi phát trong giai đoạn cuối thai kỳ hoặc sớm sau sinh. Các dấu hiệu thường gặp bao gồm khó thở, phù chi dưới, tăng áp lực tĩnh mạch cổ và rale ẩm khi thăm khám phổi. (Xem thêm ‘Biểu hiện lâm sàng’ ở dưới.)

Kết quả xét nghiệm chẩn đoán – Điện tâm đồ (ECG), siêu âm tim và định lượng peptide lợi niệu type B (BNP) được thực hiện cho hầu hết bệnh nhân. X-quang ngực cho thấy phù phổi nhưng gây phơi nhiễm bức xạ ion hóa cho cả mẹ và thai nhi, do đó hiếm khi cần thiết để xác nhận chẩn đoán PPCM. Các xét nghiệm khác ít có giá trị hơn.

Điện tâm đồ (ECG) – Kết quả thường không đặc hiệu, thường thấy nhịp nhanh xoang nhưng có giá trị trong việc chẩn đoán phân biệt với các tình trạng khác như nhồi máu cơ tim cấp hoặc quá tải thất phải do thuyên tắc phổi. (Xem thêm ‘Điện tâm đồ’ ở dưới.)

Siêu âm tim – Kết quả cho thấy sự suy giảm toàn bộ chức năng tâm thu thất trái, với LVEF gần như luôn dưới 45%. Thất trái thường giãn, mặc dù không phải trong mọi trường hợp. (Xem thêm ‘Siêu âm tim’ ở dưới.)

Chẩn đoán phân biệt – PPCM là một chẩn đoán loại trừ. Cần xem xét các nguyên nhân gây suy tim khác bao gồm các loại bệnh cơ tim tiền tồn, bệnh van tim, bệnh tim bẩm sinh, suy tim tâm trương liên quan đến tăng huyết áp, nhồi máu cơ tim và thuyên tắc phổi.