Tiêm chủng
Cần chỉ định globulin miễn dịch uốn ván và toxoid uốn ván cho tất cả bệnh nhân có vết cắn có tiền sử tiêm từ 2 liều cơ bản trở xuống. Đối với những bệnh nhân đã hoàn thành phác đồ tiêm cơ bản nhưng chưa tiêm liều nhắc lại trong hơn 5 năm, chỉ cần tiêm đơn độc toxoid uốn ván. (Xem “Tiêm chủng toxoid uốn ván-diphtheria ở người lớn”.)
Những bệnh nhân có vết cắn từ động vật có khả năng mang virus dại cần được đánh giá kịp thời để xem xét chỉ định vaccine dại và globulin miễn dịch dại. Việc dự phòng tùy thuộc vào loài động vật cụ thể và tính chất phơi nhiễm. (Xem “Chỉ định dự phòng dại sau phơi nhiễm”.)
TÓM TẮT
- Định nghĩa – Bệnh truyền lây từ động vật sang người (zoonosis) là bất kỳ bệnh lý hoặc tình trạng nhiễm trùng nào có khả năng lây truyền tự nhiên từ động vật có xương sống sang người. Con người khi nhiễm các bệnh này thường đóng vai trò là vật chủ ngẫu nhiên, nhiễm bệnh thông qua tiếp xúc gần với động vật nhiễm bệnh (có thể có hoặc không có triệu chứng lâm sàng). (Xem ‘Định nghĩa’ ở dưới.)
- Yếu tố nguy cơ – Trẻ em có nguy cơ cao nhất đối với một số bệnh truyền lây từ thú cưng trong nhà do đặc điểm thường xuyên tiếp xúc gần với vật nuôi. (Xem ‘Yếu tố nguy cơ’ ở dưới.)
- Đường lây truyền – Động vật là nguồn lây truyền của một loạt các tác nhân gây bệnh truyền nhiễm từ động vật sang người, bao gồm vi khuẩn, nấm và ký sinh trùng. Đường lây truyền có thể thông qua nước bọt (ví dụ: vết cắn hoặc vết trầy xước nhiễm bẩn), phân, dịch tiết hô hấp, tiếp xúc trực tiếp, hoặc động vật đóng vai trò là vật trung gian truyền ve và bọ chét. (Xem ‘Đường lây truyền’ ở dưới.)
- Phòng ngừa – Mặc dù thú cưng có liên quan đến việc lây truyền bệnh sang chủ nuôi, nhưng nguy cơ lây nhiễm khi tiếp xúc với thú cưng là thấp và có thể giảm thiểu hơn nữa bằng các biện pháp phòng ngừa đơn giản. (Xem ‘Phòng ngừa’ ở dưới.)