Xử trí rối loạn chức năng bàng quang ở trẻ em

TÓM TẮT

Điều trị bảo tồn – Mục tiêu quản lý trẻ rối loạn chức năng bàng quang (được định nghĩa là bất kỳ bất thường nào trong quá trình làm đầy và/hoặc làm rỗng bàng quang) là cải thiện triệu chứng và ngăn ngừa tổn thương thận. Trong thực hành lâm sàng, chúng tôi áp dụng tiếp cận theo từng bước, bắt đầu từ liệu pháp ít xâm lấn nhất (ví dụ: điều chỉnh hành vi đi tiểu), nếu bệnh nhân không đáp ứng sẽ chuyển sang các can thiệp xâm lấn hơn hoặc tốn kém hơn (ví dụ: dùng thuốc hoặc phản hồi sinh học – biofeedback). Các biện pháp điều trị ban đầu bao gồm điều chỉnh hành vi đi tiểu theo lịch trình cố định và điều trị táo bón nếu có. (Xem thêm phần ‘Tổng quan’ và ‘Điều trị bảo tồn’ ở dưới.)

Bệnh nhân không đáp ứng điều trị bảo tồn – Đối với những bệnh nhân không đáp ứng với điều trị bảo tồn, liệu pháp điều trị chuyên biệt sẽ tập trung vào việc cải thiện các triệu chứng dựa trên nguyên nhân cụ thể gây rối loạn chức năng bàng quang. Các can thiệp bao gồm điều trị nội khoa, phản hồi sinh học, kích thích điện, phẫu thuật và đặt thông tiểu ngắt quãng vô khuẩn. Việc lựa chọn can thiệp dựa trên bệnh lý nền và mức độ nghiêm trọng của triệu chứng, cụ thể như sau:

• Trẻ bàng quang tăng hoạt (OAB) không đáp ứng với liệu pháp bảo tồn: Đối với nhóm trẻ này, chúng tôi đề xuất dùng thử thuốc kháng cholinergic để giảm triệu chứng (Khuyến cáo 2B). Thuốc ưu tiên là oxybutynin dạng giải phóng kéo dài vì liều dùng một lần mỗi ngày giúp cải thiện sự tuân thủ điều trị. Một phương pháp thay thế cho điều trị nội khoa là điều biến thần kinh; tuy nhiên, đây là phương pháp điều trị tốn kém, không phổ biến và có dữ liệu hạn chế về hiệu quả trên trẻ em. (Xem thêm phần ‘Điều trị nội khoa’, ‘Phản hồi sinh học và tập luyện cơ sàn chậu’ và “Són tiểu do thôi thúc/Bàng quang tăng hoạt (OAB) ở nữ giới: Điều trị”, mục ‘Chi tiết kê đơn thuốc’.)
• Trẻ bàng quang giảm hoạt và có nước tiểu tồn dư sau tiểu cao: Đối với những trẻ này, chúng tôi đề xuất thực hiện đi tiểu theo giờ và đi tiểu hai lần (double voiding). Ở một số trẻ không đáp ứng với điều chỉnh hành vi đi tiểu, chúng tôi đề xuất kết hợp thử nghiệm thông tiểu ngắt quãng vô khuẩn vào lịch đi tiểu theo giờ để làm rỗng bàng quang hiệu quả hơn (Khuyến cáo 2C). (Xem thêm phần ‘Thông tiểu’ ở dưới.)
• Trẻ rối loạn đi tiểu không do thần kinh (co thắt bất thường cơ thắt và/hoặc cơ sàn chậu trong khi tiểu) hoặc rối loạn chức năng cổ bàng quang nguyên phát: Đối với những trẻ này, chúng tôi đề xuất liệu pháp phản hồi sinh học để giảm triệu chứng (Khuyến cáo 2C). Mặc dù các thuốc đối kháng thụ thể alpha-adrenergic đã được sử dụng để điều trị các tình trạng này ở trẻ em, nhưng dữ liệu còn hạn chế và không thể khuyến cáo sử dụng thường quy dựa trên các tài liệu hiện có. (Xem thêm phần ‘Phản hồi sinh học và tập luyện cơ sàn chậu’ và ‘Thuốc đối kháng thụ thể alpha-adrenergic’ ở dưới.)