Đánh giá rối loạn chức năng tình dục nam giới

TÓM TẮT

Phân loại: Rối loạn chức năng tình dục nam giới bao gồm giảm ham muốn, rối loạn cương dương (ED) và rối loạn xuất tinh.

Rối loạn cương dương (ED)

Bệnh sử: Khi khai thác bệnh sử của bệnh nhân rối loạn cương dương, các thông tin quan trọng cần lưu ý bao gồm: xác định tốc độ khởi phát, đánh giá khả năng cương dự trữ (bao gồm việc có hay không có các cơn cương tự nhiên) và xác định các yếu tố nguy cơ gây ED (bảng 2). (Xem mục ‘Bệnh sử’ ở dưới.)

Rối loạn cương dương khởi phát đột ngột thường do lo âu về hiệu suất tình dục. Ngoài nguyên nhân tâm lý này, chỉ có phẫu thuật cắt tuyến tiền liệt tận gốc hoặc các chấn thương cơ quan sinh dục rõ rệt mới gây mất chức năng tình dục nam giới một cách đột ngột. Ngược lại, nam giới rối loạn cương dương do các nguyên nhân khác thường mô tả chức năng cương suy giảm rải rác lúc đầu, sau đó mới diễn ra thường xuyên hơn. (Xem mục ‘Tốc độ khởi phát’ ở dưới.)

Thăm khám: Ngoài khám thực thể cơ bản, cần đánh giá các đặc điểm sinh dục thứ cấp (lông cơ thể, râu, thể trạng), khám mạch đùi và mạch ngoại vi để tìm dấu hiệu của bất lực do mạch máu, khám vú để phát hiện chứng vú to ở nam giới và đo thể tích tinh hoàn. (Xem mục ‘Khám thực thể’ ở dưới.)

Xét nghiệm: Các xét nghiệm cận lâm sàng phù hợp cho nam giới rối loạn chức năng tình dục bao gồm: đường huyết lúc đói hoặc hemoglobin glycated (A1C), tổng phân tích tế bào máu, bảng chuyển hóa toàn diện để đánh giá chức năng gan thận, bộ mỡ máu, hormone kích thích tuyến giáp (TSH) huyết thanh và testosterone toàn phần trong huyết thanh. (Xem mục ‘Xét nghiệm nội tiết’ ở dưới.)

Các đánh giá khác có thể bao gồm đo độ cương cứng dương vật ban đêm và siêu âm Doppler duplex. (Xem mục ‘Đo độ cương cứng dương vật ban đêm’ và ‘Siêu âm Doppler duplex’ ở dưới.)

Đánh giá bệnh tim mạch: Những bệnh nhân rối loạn cương dương không rõ nguyên nhân (ví dụ: không do chấn thương vùng chậu) và không có triệu chứng bệnh mạch vành hoặc bệnh lý mạch máu khác cần được tầm soát bệnh tim mạch trước khi bắt đầu điều trị rối loạn chức năng tình dục (sơ đồ 1 và bảng 6). (Xem mục ‘Đánh giá bệnh tim mạch’ ở dưới.)

Giảm ham muốn: Có nhiều nguyên nhân gây giảm ham muốn tình dục, bao gồm suy tuyến sinh dục, tác dụng của thuốc, bệnh lý toàn thân và các nguyên nhân khác. Các xét nghiệm cần thực hiện bao gồm testosterone toàn phần, prolactin và các xét nghiệm chức năng tuyến giáp. (Xem mục ‘Giảm ham muốn’ ở dưới.)

Xuất tinh sớm (PE): Thời gian chờ xuất tinh khoảng một phút hoặc ít hơn có thể là cơ sở để chẩn đoán xuất tinh sớm, đi kèm với tình trạng không thể trì hoãn hoặc kiểm soát xuất tinh một cách thường xuyên và gây ra sự phiền muộn rõ rệt. Cần hội đủ cả ba yếu tố này để đưa ra chẩn đoán. (Xem mục ‘Rối loạn xuất tinh’ ở dưới.)

Xuất tinh sớm thứ phát thường liên quan đến các yếu tố tâm lý, trong khi xuất tinh sớm nguyên phát thường liên quan đến yếu tố di truyền (mặc dù dữ liệu hiện còn hạn chế). (Xem mục ‘Rối loạn xuất tinh’ ở dưới.)