Tình huống
Một phụ nữ 20 tuổi đến khám phụ khoa định kỳ. Hiện cô đang điều trị mụn trứng cá bằng minocycline và isotretinoin hằng ngày và kiểm soát động kinh ổn định với acid valproic. Cô cũng đang sử dụng thuốc tránh thai đường uống phối hợp chứa norethindrone acetate và ethinyl estradiol. Cô không hút thuốc, tuy nhiên có thói quen uống rượu mỗi ngày. Hôm nay đến khám, cô bày tỏ lo ngại về hiệu quả tránh thai trong bối cảnh dùng đồng thời nhiều loại thuốc, và đặc biệt quan tâm đến nguy cơ dị tật bẩm sinh cho thai nhi nếu xảy ra mang thai ngoài ý muốn.
Chất nào sau đây mà bệnh nhân đang sử dụng có nguy cơ gây dị tật bẩm sinh thấp nhất?
Giải thích
Mặc dù trước đây progesterone từng bị nghi ngờ liên quan đến một số dị tật bẩm sinh, các nghiên cứu có đối chứng đã không chứng minh được mối liên quan có ý nghĩa giữa việc sử dụng progesterone và nguy cơ tăng dị tật thai nhi. Do đó, việc vô tình mang thai khi đang dùng thuốc tránh thai đường uống không làm tăng tỷ lệ dị tật so với dân số chung.
Rượu là nguyên nhân hàng đầu có thể phòng ngừa được của dị tật bẩm sinh. Hậu quả bao gồm chậm phát triển trong tử cung, bất thường sọ mặt và chậm phát triển trí tuệ. Mặc dù uống rượu mức độ rất ít chưa được chứng minh chắc chắn là gây hại, nhưng vẫn không được khuyến cáo trong thai kỳ.
Isotretinoin là thuốc điều trị mụn có nguy cơ gây dị tật bẩm sinh rất cao nếu sử dụng trong thai kỳ, đặc biệt ở giai đoạn sớm. Thuốc này chống chỉ định tuyệt đối trong mang thai.
Tetracycline có thể gây rối loạn phát triển xương và làm nhuộm màu răng ở trẻ em khi phơi nhiễm trong thai kỳ.
Acid valproic, thuốc điều trị động kinh, liên quan đến nhiều bất thường bẩm sinh, bao gồm dị tật ống thần kinh và các bất thường hình thái khuôn mặt.
Kết luận: Không có đủ bằng chứng để chứng minh progesterone làm tăng nguy cơ dị tật bẩm sinh. Do đó, nếu mang thai ngoài ý muốn khi đang dùng thuốc tránh thai phối hợp, bệnh nhân có thể được trấn an rằng nguy cơ dị tật không tăng so với bình thường.
Từ khoá
- Alcohol: Rượu
- Isotretinoin (thuốc trị mụn)
- Tetracyclines: Nhóm kháng sinh tetracycline
- Progesterone
- Valproic acid
- Birth defects: Dị tật bẩm sinh
- Neural tube defects: Dị tật ống thần kinh
- Combined oral contraceptive: Thuốc tránh thai đường uống phối hợp