Tình huống
Bệnh nhân nam 24 tuổi, tiền căn khỏe mạnh, nhập cấp cứu vì khó thở cấp. Anh ấy không đau ngực nhưng ho khan nhiều và cảm thấy mệt mỏi kèm đau cơ khởi phát vài ngày trước. Hiện không dùng thuốc gì (cả thuốc không kê toa và thảo dược) và chưa từng có vấn đề về tim và phổi. Trước khi khởi phát triệu chứng 1 ngày, anh ta dự tiệc và hút vài điếu xì gà với bạn bè và họ không biểu hiện gì sau đó.
Khám lâm sàng, sốt 38.9 độ C nhưng không lạnh run.
Bệnh nhân hạ oxy máu, tăng công thở, và được chuyển vào ICU. Vừa nhập ICU một lúc thì bệnh nhân cần đặt nội khí quản và thông khí cơ học.
Bệnh nhân được nội soi rửa dịch phế quản phế nang ngay sau khi đặt nội khí quản và trước khi khởi động kháng sinh phổ rộng. Nhuộm gram âm tính. Phân tích dịch rửa phế quản phế nang ghi nhận eosinophils chiếm 55%.
Kết quả cận lâm sàng trả về:
- X-quang ngực ghi nhận thâm nhiễm phế nang lan tỏa, không tràn dịch màng phổi, kích thước tim bình thường.
- Các xét nghiệm gồm công thức máu, điện giải đồ và đông máu toàn bộ đều bình thường.
- Tầm soát ngộ độc chất/thuốc âm tính.
- Khí máu động mạch cho thấy hạ oxy máu, pH và PaCO2 bình thường.
Xử trí tiếp theo phù hợp nhất là gì?
Giải thích
Viêm phổi tăng bạch cầu ái toan cấp tuy hiếm gặp nhưng ngày càng được ghi nhận là nguyên nhân của hội chứng nguy kịch hô hấp cấp (ARDS).
Sinh bệnh học hiện chưa rõ nhưng yếu tố khởi phát thường gặp là mới bắt đầu hút thuốc gần đây hoặc tăng cường độ hút thuốc.
Về lâm sàng, viêm phổi tăng bạch cầu ái toan đặc trưng bởi thâm nhiễm phế nang lan tỏa khởi phát cấp kèm tăng bạch cầu ái toan tại phổi. Khác với viêm phổi tăng bạch cầu ái toan mạn, thể cấp hiếm khi gây tăng bạch cầu ái toan ở máu ngoại biên.
Về hình ảnh học, thâm nhiễm lan tỏa nhưng không đặc hiệu và thường đáp ứng ngoạn mục với điều trị corticosteroid.
Nhìn chung không cần soi phế quản sinh thiết để chẩn đoán xác định.
Các chẩn đoán phân biệt của tăng bạch cầu ái toan tại phổi gồm:
- Viêm phế quản phổi dị ứng do nhiễm nấm Aspergillus
- Hội chứng Churg-Strauss
- Nhiễm ký sinh trùng
- Nhiễm một số nấm
- Bệnh phổi do thuốc
- Viêm phổi tăng bạch cầu ái toan mạn
- Và hiếm gặp hơn là bệnh lý ác tính và bệnh mô kẽ phổi liên quan đến bệnh mô liên kết
Kết luận: Viêm phổi tăng bạch cầu ái toan cấp nên được nghĩ đến ở bệnh nhân có triệu chứng khởi phát cấp tính, thâm nhiễm lan tỏa và tăng eosinophil phế nang, đặc biệt khi có tiền sử hút thuốc gần đây. Điều trị thường đáp ứng tốt với corticosteroid.
Từ khoá
- Acute eosinophilic pneumonia: Viêm phổi tăng bạch cầu ái toan cấp
- Eosinophils: Bạch cầu ái toan
- Bronchoalveolar lavage (BAL): Rửa phế quản – phế nang
- Acute respiratory distress syndrome (ARDS): Hội chứng nguy kịch hô hấp cấp
- Mechanical ventilation: Thông khí cơ học
- Corticosteroids
- Chest X-ray: X-quang ngực
- Alveolar infiltrates: Thâm nhiễm phế nang
- Gram stain: Nhuộm Gram
- Community-acquired pneumonia: Viêm phổi cộng đồng
- Methicillin-resistant Staphylococcus aureus (MRSA): Staphylococcus aureus kháng methicillin