Bệnh nhân nam 27 tuổi hạ calci máu (S2508)

Giải thích

Calci máu tồn tại ở hai dạng chính: dạng gắn với protein (đặc biệt là albumin) và dạng ion hoá (dạng có hoạt tính sinh học). Khi xét nghiệm calci toàn phần, nếu albumin máu thấp, nồng độ calci đo được sẽ thấp giả tạo. Do đó khi đánh giá nồng độ calci máu, luôn phải để ý đến nồng độ albumin, cứ mỗi 1 g/dL albumin giảm → cộng thêm 0.8 mg/dL calci. Tuy nhiên, trong trường hợp bệnh nhân này, albumin chỉ giảm nhẹ (3.5 g/dL), nên ngay cả khi hiệu chỉnh thì nồng độ calci máu vẫn còn thấp, nghĩa là đây là một trường hợp hạ calci máu thực sự.

Bệnh nhân có nhiều dấu hiệu lâm sàng của hạ calci máu như: tê môi, co thắt cơ, dấu Trousseau và Chvostek dương tính. Đây là những dấu hiệu đặc trưng cho tăng kích thích thần kinh-cơ.

Magie có vai trò điều hòa hoạt động của tuyến cận giáp và đáp ứng của mô đích với hormon cận giáp (PTH). Ở bệnh nhân nghiện rượu, magie dễ bị mất qua nước tiểu do tác động của ethanol, dẫn đến hạ magie máu. Điều này làm giảm bài tiết PTH và đồng thời làm giảm đáp ứng của cơ quan đích với PTH, gây ra hạ calci máu. Điều trị hạ calci ở bệnh nhân này cần song song bổ sung magie để phục hồi đáp ứng nội tiết bình thường.

Phân tích các lựa chọn khác:

• A, E: Ăn uống kém hoặc loãng xương không gây hạ calci máu trừ khi đi kèm thiếu vitamin D rõ rệt, mà điều này không được đề cập và không phù hợp với lâm sàng cấp tính như hiện tại.
• B: Albumin chỉ giảm nhẹ và sau hiệu chỉnh, vẫn xác định được bệnh nhân thật sự có hạ calci máu.
• C: Viêm tuỵ có thể gây hạ calci máu nhưng bệnh nhân không có dấu hiệu gợi ý viêm tụy cấp như đau bụng dữ dội lan ra sau lưng, tăng men tụy, hay sốc.

Kết luận: Hạ magie máu có thể gây hạ calci máu thông qua cơ chế làm giảm bài tiết và giảm đáp ứng với hormon cận giáp (PTH). Trong lâm sàng, cần luôn đánh giá magie huyết tương ở những bệnh nhân hạ calci máu chưa rõ nguyên nhân, đặc biệt là người nghiện rượu.