Bệnh nhân nam 32 tuổi than phiền sốt và khó thở (S2514)

Giải thích

Chẩn đoán khả năng cao nhất trong tình huống này là viêm phổi do Pneumocystis jiroveci – một tác nhân nấm cơ hội thường gặp ở bệnh nhân suy giảm miễn dịch, đặc biệt là bệnh nhân nhiễm HIV/AIDS.

Biểu hiện lâm sàng điển hình là sốt, khó thở tăng dần, không ho đàm, không đáp ứng với kháng sinh phổ rộng thông thường như levofloxacin. Trên X-quang ngực thường thấy hình ảnh thâm nhiễm lan tỏa, đặc biệt quanh rốn phổi. Nhuộm methenamine silver là kỹ thuật chuẩn để xác định chẩn đoán nhờ phát hiện các nang của Pneumocystis.

Vì bệnh nhân trẻ, tiền căn khỏe mạnh, nhưng có diễn tiến nhanh và không đáp ứng điều trị, nên khai thác kỹ yếu tố nguy cơ, đặc biệt là HIV/AIDS, hoặc các yếu tố liên quan đến cộng đồng nguy cơ cao như nam quan hệ tình dục với nam (MSM). Dĩ nhiên, bệnh nhân có thể suy giảm miễn dịch do bất kỳ nguyên nhân nào, bao gồm cả nhiễm HIV qua quan hệ tình dục nam-nữ. Điều nhấn mạnh ở đây là nhóm dân số MSM có nguy cơ suy giảm miễn dịch mắc phải cao hơn dân số chung vì xu hướng quan hệ tình dục ngã hậu môn không biện pháp bảo vệ.

Phân tích các lựa chọn khác:

• (A) Huyết thanh chẩn đoán không đủ nhạy và đặc hiệu.
• (B) Pneumocystis không nuôi cấy được trên môi trường thông thường.
• (D) Tác nhân này không gây hoại tử mô.
• (E) Nếu không được điều trị dự phòng, bệnh rất dễ tái nhiễm, đặc biệt khi CD4 < 200/mm³.

Kết luận: Viêm phổi do Pneumocystis jiroveci thường gặp ở bệnh nhân suy giảm miễn dịch (đặc biệt HIV/AIDS), với triệu chứng sốt, khó thở tăng dần, ít ho đàm và không đáp ứng kháng sinh phổ rộng. X-quang cho thấy thâm nhiễm mô kẽ lan tỏa quanh rốn phổi; chẩn đoán xác định bằng nhuộm methenamine silver tìm nang nấm. Pneumocystis không nuôi cấy được, dễ tái nhiễm khi CD4 <200/mm³ và không gây hoại tử mô.