Trầm cảm nặng đơn cực ở người lớn: Tăng cường thuốc chống trầm cảm bằng các thuốc kích thần và giống kích thần

Pramipexole

Pramipexole có thể mang lại lợi ích khi được sử dụng như một liệu pháp tăng cường cho bệnh trầm cảm đơn cực nặng.

Một thử nghiệm ngẫu nhiên kéo dài 8 tuần trên 60 bệnh nhân vẫn còn triệu chứng trầm cảm dù đã điều trị bằng thuốc ức chế tái hấp thu serotonin chọn lọc (SSRI) hoặc thuốc ức chế tái hấp thu serotonin-norepinephrine (SNRI) đã so sánh pramipexole (liều trung bình 1,35 mg/ngày) với giả dược dưới dạng điều trị bổ trợ 31. Kết quả cho thấy nhóm dùng pramipexole cải thiện rõ rệt hơn, trong khi tần suất xuất hiện các tác dụng không mong muốn đặc hiệu giữa hai nhóm nhìn chung là tương đương.

Mặc dù một thử nghiệm thứ hai cho thấy sự kết hợp giữa pramipexole và thuốc chống trầm cảm không hiệu quả đối với trầm cảm kháng trị, nhưng kết quả tiêu cực này có thể là do phương pháp nghiên cứu. Trong thử nghiệm kéo dài 6 tuần, những bệnh nhân không đáp ứng với thuốc chống trầm cảm (n = 39) được phân ngẫu nhiên để nhận pramipexole đơn trị, escitalopram đơn trị, hoặc phối hợp escitalopram và pramipexole 32. Sự cải thiện ở nhóm đơn trị bằng pramipexole cao hơn so với nhóm điều trị phối hợp. Hầu hết bệnh nhân trong nhóm phối hợp không dung nạp được lịch trình tăng liều pramipexole; tỷ lệ ngừng điều trị ở nhóm phối hợp cao hơn (9/13, 69%) so với nhóm dùng pramipexole đơn trị (2/13, 15%) hoặc escitalopram đơn trị (2/13, 15%). Việc bắt đầu dùng đồng thời pramipexole và escitalopram (thay vì thêm pramipexole vào liều điều trị đã ổn định) có thể là nguyên nhân dẫn đến tỷ lệ bỏ cuộc cao. Ngoài ra, số lượng bệnh nhân tham gia nghiên cứu ít khiến việc diễn giải kết quả trở nên khó khăn.

Các bằng chứng gián tiếp ủng hộ việc sử dụng pramipexole bổ trợ trong điều trị trầm cảm bao gồm một thử nghiệm ngẫu nhiên kéo dài 8 tuần, so sánh pramipexole (1 mg/ngày) với giả dược dưới dạng đơn trị liệu trong điều trị ban đầu cho 70 bệnh nhân trầm cảm đơn cực nặng 33. Kết quả cho thấy pramipexole mang lại sự cải thiện tốt hơn so với giả dược.

Atomoxetine

Atomoxetine là một thuốc tác động lên hệ noradrenergic được sử dụng để điều trị ADHD, nhưng dường như không có ích khi dùng làm liệu pháp bổ trợ cho trầm cảm. Một thử nghiệm ngẫu nhiên kéo dài 8 tuần đã so sánh atomoxetine (40 đến 120 mg/ngày) với giả dược dưới dạng tăng cường trên 146 bệnh nhân trầm cảm đơn cực nặng không đáp ứng thỏa đáng với đơn trị liệu bằng sertraline 34. Tỷ lệ thuyên giảm giữa nhóm bổ trợ atomoxetine và nhóm giả dược là tương đương nhau (lần lượt là 40% và 38%).

Các thuốc tác động dopaminergic khác

Các bằng chứng chất lượng thấp cho thấy amantadine, bromocriptine, pergolide và ropinirole có thể hữu ích trong việc tăng cường điều trị trầm cảm đơn cực nặng kháng trị 35-42.

TÓM TẮT

• Cơ sở lý luận và hiệu quả – Các thuốc kích thích và thuốc tương tự thuốc kích thích có thể hữu ích cho bệnh nhân trầm cảm kháng trị vì chúng giúp cải thiện các triệu chứng như thiếu năng lượng (anergia), mệt mỏi, ngủ quá nhiều, rối loạn chức năng điều hành, suy giảm trí nhớ và giảm tập trung. Đây thường là các triệu chứng của trầm cảm nặng cũng như là tác dụng phụ của một số thuốc chống trầm cảm. (Xem thêm phần ‘Cơ sở lý luận’ và ‘Hiệu quả của các thuốc cụ thể’ ở dưới.)
• Chỉ định – Các thuốc kích thích (ví dụ: methylphenidate) được chỉ định cho trầm cảm kháng trị ở người cao tuổi. Ngoài ra, các thuốc tương tự thuốc kích thích (ví dụ: modafinil và pramipexole) có bằng chứng hạn chế về hiệu quả trên nhóm bệnh nhân trầm cảm đơn cực nặng kháng trị nói chung. (Xem thêm phần ‘Chỉ định’ ở dưới.)
• Chống chỉ định – Các thuốc kích thích thường chống chỉ định cho bệnh nhân có rối loạn loạn thần, các triệu chứng lo âu hoặc mất ngủ kéo dài, mắc kèm các rối loạn lo âu, hoặc có tiền sử rối loạn sử dụng chất. (Xem thêm phần ‘Chống chỉ định’ ở dưới.)