Rối loạn bùng phát gián đoạn ở người lớn: Điều trị và tiên lượng

TÓM TẮT

Đặc điểm lâm sàng và chẩn đoán – Bệnh nhân rối loạn bùng phát ngắt quãng thường xuyên không kiểm soát được các xung động, dẫn đến các hành vi gây hấn bằng lời nói hoặc thể chất. Các cơn bùng phát này diễn ra ngoài ý muốn, khởi phát nhanh, mức độ phản ứng vượt xa nguyên nhân gây khởi phát và gây ra sự đau khổ về mặt chủ quan hoặc suy giảm chức năng tâm xã hội trầm trọng. (Xem thêm ‘Định nghĩa rối loạn’ ở dưới và “Rối loạn bùng phát ngắt quãng ở người trưởng thành: Đặc điểm lâm sàng, đánh giá và chẩn đoán”.)

Điều trị cấp tính – Đối với điều trị cấp tính cho bệnh nhân rối loạn bùng phát ngắt quãng, chúng tôi khuyến nghị phối hợp điều trị nội khoa và liệu pháp nhận thức – hành vi (CBT) thay vì chỉ sử dụng đơn trị liệu bằng thuốc hoặc chỉ dùng CBT (Khuyến cáo 2C). Tuy nhiên, việc lựa chọn một trong hai phương pháp điều trị đơn lẻ vẫn là một lựa chọn thay thế hợp lý. (Xem thêm ‘Điều trị cấp tính’ ở dưới.)

Điều trị nội khoa

• Lựa chọn hàng đầu – Đối với những bệnh nhân rối loạn bùng phát ngắt quãng được điều trị nội khoa cấp tính, chúng tôi khuyến nghị sử dụng thuốc ức chế tái hấp thu serotonin có chọn lọc (SSRI) là lựa chọn hàng đầu so với các loại thuốc khác (Khuyến cáo 2B). Fluoxetine là thuốc được nghiên cứu nhiều nhất và được ưu tiên lựa chọn. Tuy nhiên, các thuốc SSRI khác cũng là những lựa chọn thay thế hợp lý. (Xem thêm ‘Lựa chọn hàng đầu’ ở dưới.)
• Điều trị kháng thuốc

  Đối với những bệnh nhân rối loạn bùng phát ngắt quãng không đáp ứng hoặc không dung nạp điều trị cấp tính bằng SSRI, chúng tôi khuyến nghị chuyển sang sử dụng phenytoin thay vì các thuốc khác (Khuyến cáo 2C).

  Trong trường hợp bệnh nhân không đáp ứng hoặc không dung nạp cả SSRI và phenytoin, khuyến nghị chuyển sang sử dụng oxcarbazepine thay vì các thuốc khác (Khuyến cáo 2C). Tuy nhiên, carbamazepine cũng là một lựa chọn thay thế hợp lý.

  (Xem thêm ‘Điều trị kháng thuốc’ ở dưới.)

Liệu pháp nhận thức – hành vi (CBT) – CBT đạt hiệu quả cao nhất ở những bệnh nhân có động lực điều trị cao. Ngược lại, CBT chống chỉ định cho những bệnh nhân không có khả năng tiếp thu các kỹ năng được hướng dẫn (ví dụ: bệnh nhân suy giảm nhận thức mức độ trung bình đến nặng). Các kỹ thuật cụ thể trong CBT bao gồm tái cấu trúc nhận thức, huấn luyện thư giãn, huấn luyện kỹ năng ứng phó và phòng ngừa tái phát. (Xem thêm ‘Liệu pháp nhận thức – hành vi’ ở dưới.)

Điều trị duy trì – Đối với những bệnh nhân rối loạn bùng phát ngắt quãng đã thuyên giảm, chúng tôi khuyến nghị điều trị duy trì bằng thuốc (Khuyến cáo 2C). Sử dụng cùng loại thuốc và liều lượng đã giúp bệnh nhân đạt được trạng thái thuyên giảm. (Xem thêm ‘Điều trị nội khoa duy trì’ ở dưới.)

Tiên lượng – Các nghiên cứu hồi cứu cho thấy thời gian mắc bệnh trung bình của rối loạn bùng phát ngắt quãng là khoảng 12 đến 20 năm. (Xem thêm ‘Tiên lượng’ ở dưới.)