TÓM TẮT
Định nghĩa
-
Rối loạn lưỡng cực
Rối loạn lưỡng cực đặc trưng bởi các giai đoạn hưng cảm (bảng 1), hưng cảm nhẹ (bảng 2) và trầm cảm nặng (bảng 3). (Xem thêm mục ‘Định nghĩa rối loạn lưỡng cực chu kỳ nhanh’ ở dưới và “Rối loạn lưỡng cực ở người trưởng thành: Đánh giá và chẩn đoán”, phần ‘Chẩn đoán’.)
-
Rối loạn lưỡng cực chu kỳ nhanh
Rối loạn lưỡng cực chu kỳ nhanh được chẩn đoán khi bệnh nhân có từ 4 giai đoạn thay đổi khí sắc trở lên trong vòng 12 tháng qua. Mặc dù các triệu chứng trong chu kỳ nhanh không khác biệt so với chu kỳ không nhanh, nhưng các giai đoạn chu kỳ nhanh thường có thời gian kéo dài ngắn hơn. Các giai đoạn riêng biệt được phân định với nhau bằng sự chuyển đổi từ cực này sang cực kia (ví dụ: từ trầm cảm nặng sang hưng cảm), hoặc bằng sự thuyên giảm hoàn toàn hoặc một phần trong ít nhất hai tháng. (Xem thêm mục ‘Định nghĩa rối loạn lưỡng cực chu kỳ nhanh’ ở dưới và “Rối loạn lưỡng cực chu kỳ nhanh: Đặc điểm lâm sàng và chẩn đoán”, phần ‘Tiêu chuẩn chẩn đoán’.)
-
Nguyên tắc điều trị chung
Sự thuyên giảm của các giai đoạn khí sắc chu kỳ nhanh thường xảy ra theo diễn tiến tự nhiên của bệnh hơn là do can thiệp điều trị. Do đó, mục tiêu chính của điều trị là ngăn ngừa các giai đoạn tái phát tiếp theo. (Xem thêm mục ‘Nguyên tắc chung’ ở dưới.)
-
Điều trị ban đầu
Đối với bệnh nhân lưỡng cực chu kỳ nhanh có trầm cảm nặng, chúng tôi đề nghị điều trị ban đầu bằng quetiapine thay vì các thuốc khác (Khuyến cáo 2C). (Xem thêm mục ‘Thuốc điều trị bước một’ ở dưới.)
-
Bệnh nhân kháng điều trị
Đối với bệnh nhân lưỡng cực chu kỳ nhanh có trầm cảm nặng kháng điều trị và không đáp ứng với quetiapine, chúng tôi đề nghị điều trị tuần tự với lamotrigine, lithium và phối hợp olanzapine với fluoxetine, thay vì các thuốc khác (Khuyến cáo 2C). (Xem thêm mục ‘Bệnh nhân kháng thuốc’ ở dưới.)
-
Bệnh nhân trơ với điều trị
Đối với bệnh nhân lưỡng cực chu kỳ nhanh có trầm cảm nặng trơ với điều trị, không đáp ứng sau khi thử quetiapine, lamotrigine, lithium và phối hợp olanzapine với fluoxetine, chúng tôi đề nghị sử dụng liệu pháp sốc điện (ECT) thay vì tiếp tục thử các liệu pháp dược lý bổ sung (Khuyến cáo 2C). (Xem thêm mục ‘Bệnh nhân trơ với điều trị’ ở dưới.)
-
Liệu pháp tâm lý phối hợp
Đối với bệnh nhân lưỡng cực chu kỳ nhanh trong giai đoạn trầm cảm, chúng tôi đề nghị phối hợp điều trị dược lý với liệu pháp tâm lý thay vì chỉ sử dụng đơn thuần thuốc (Khuyến cáo 2C). Chúng tôi thường áp dụng giáo dục tâm lý; tuy nhiên, liệu pháp nhận thức – hành vi, liệu pháp gia đình và liệu pháp nhịp điệu xã hội liên cá nhân cũng là những lựa chọn thay thế hợp lý. (Xem thêm mục ‘Liệu pháp tâm lý phối hợp’ ở dưới.)