TÓM TẮT
Nhu cầu dinh dưỡng ở trẻ nhũ nhi – Nhu cầu năng lượng ở trẻ nhũ nhi dao động từ 80 đến 110 kcal/kg/ngày, tùy theo độ tuổi. Nhu cầu đối với một số dưỡng chất chọn lọc cho trẻ nhũ nhi được trình bày trong bảng (bảng 1). (Xem phần ‘Nhu cầu dinh dưỡng ở trẻ nhũ nhi’ phía trên.)
Việc cung cấp đầy đủ sữa mẹ hoặc sữa công thức cho trẻ nhũ nhi trong 6 tháng đầu đời sẽ đáp ứng được các nhu cầu về dinh dưỡng. Trong 6 tháng tiếp theo, thực phẩm bổ sung sẽ cung cấp một tỷ lệ dưỡng chất ngày càng tăng, phần còn lại được đáp ứng thông qua việc tiếp tục cho trẻ bú mẹ (hoặc dùng sữa công thức nếu không thể bú mẹ). Tiến trình cho ăn điển hình được trình bày trong bảng (bảng 3). (Xem phần ‘Sữa mẹ và sữa công thức’ và ‘Ăn bổ sung’ phía trên.)
Thời điểm cho ăn bổ sung – Chúng tôi khuyến cáo nên bắt đầu cho trẻ ăn bổ sung từ tháng thứ 4 đến tháng thứ 6 nếu trẻ có thể ngồi khi có sự hỗ trợ và kiểm soát tốt vùng đầu, cổ (Khuyến cáo 2C). (Xem phần ‘Khi nào bắt đầu cho ăn bổ sung’ phía trên.)
Lựa chọn thực phẩm – Có nhiều phương pháp khác nhau để bắt đầu cho trẻ ăn dặm. Chúng tôi khuyến nghị ban đầu nên cho trẻ ăn ngũ cốc cho trẻ em và thịt xay nhuyễn (Khuyến cáo 2C). Khi trẻ đã chấp nhận các loại thực phẩm này, có thể bổ sung thêm rau củ và trái cây xay nhuyễn. Cần tránh mật ong và các thực phẩm có nguy cơ gây hóc/nghẹt thở. Ưu tiên cho trẻ ăn bổ sung bằng thìa; không nên cho vào bình sữa hoặc chỉ cho ăn thông qua dụng cụ cho ăn của trẻ hoặc dụng cụ dạng lưới trừ khi có chỉ định y khoa. (Xem phần ‘Lựa chọn thực phẩm’ phía trên.)
Đồ uống – Nhìn chung, không nên cho trẻ dưới 12 tháng tuổi uống nước trái cây (bao gồm cả nước trái cây nguyên chất 100%). Đối với trẻ từ 6 đến 12 tháng tuổi, chúng tôi khuyến khích cho trẻ ăn trái cây nghiền hoặc xay nhuyễn thay vì uống nước trái cây nguyên chất trừ khi có yêu cầu về mặt y tế (Khuyến cáo 2C). Tương tự, nhìn chung không nên cho trẻ dưới 12 tháng tuổi uống sữa bò (hoặc các loại sữa động vật khác), tuy nhiên việc chuyển đổi sớm hơn có thể phù hợp với một số trẻ (ví dụ: trẻ có điều kiện kinh tế hạn chế) nếu đảm bảo cung cấp đủ sắt thông qua thực phẩm bổ sung hoặc thực phẩm chức năng. (Xem phần ‘Thực phẩm và đồ uống cần tránh’ phía trên.)
Số lượng thực phẩm – Nên cho phép trẻ ngừng ăn khi trẻ có dấu hiệu báo no (ví dụ: ngả người ra sau hoặc quay mặt đi). Không có bằng chứng nào cho thấy việc cho ăn ngũ cốc sớm hoặc cố gắng cho ăn nhiều hơn trước giờ đi ngủ sẽ giúp trẻ ngủ ngon hơn. (Xem phần ‘Số lượng thực phẩm và chiến lược cho ăn’ phía trên.)
Cách tiến triển thực phẩm – Độ phức tạp và cấu trúc của thực phẩm bổ sung được nâng cấp song song với sự phát triển kỹ năng ăn uống của trẻ. Có thể cho trẻ ăn các món phối hợp sau khi trẻ đã dung nạp tốt từng thành phần riêng lẻ. Cấu trúc thực phẩm ban đầu được chuyển từ dạng xay nhuyễn lỏng sang đặc. Đến khoảng 8 tháng tuổi, trẻ thường có thể nhai và nuốt được các thực phẩm có miếng nhỏ (ví dụ: mì ống nấu chín, rau củ). Từ 8 đến 10 tháng tuổi, trẻ thường có thể bắt đầu ăn thực phẩm bốc tay (finger foods). Từ 9 đến 12 tháng tuổi, hầu hết trẻ có thể tự ăn, nhưng vẫn cần sự kết hợp giữa việc tự ăn và được hỗ trợ cho ăn để đáp ứng đủ nhu cầu về năng lượng và dưỡng chất. (Xem phần ‘Cách tiến triển thực phẩm’ phía trên.)
Bổ sung vitamin và khoáng chất
- Trẻ bú mẹ cần được bổ sung sắt dưới một hình thức nào đó (ngũ cốc cho trẻ em tăng cường sắt, thịt xay nhuyễn, rau giàu sắt, sắt dạng lỏng) bắt đầu từ tháng thứ 4 để đáp ứng nhu cầu về sắt (1 mg/kg/ngày). Trẻ sử dụng sữa công thức tăng cường sắt không cần bổ sung thêm sắt. (Xem phần ‘Sắt’ phía trên.)
- Việc bổ sung Fluoride bắt đầu khi trẻ được 6 tháng tuổi, tùy thuộc vào nồng độ fluoride trong nguồn nước (bảng 5) và việc trẻ có tiếp xúc với các nguồn fluoride khác hay không. (Xem phần ‘Fluoride’ phía trên.)
- Cần bổ sung Vitamin D cho trẻ bú mẹ hoàn toàn và trẻ không bú mẹ mà không tiêu thụ đủ lượng sữa công thức tăng cường vitamin D hàng ngày. (Xem phần “Thiếu hụt và không đủ Vitamin D ở trẻ em và thanh thiếu niên”, phần ‘Phòng ngừa trong giai đoạn chu sinh và ở trẻ nhũ nhi’.)