Chuyển dạ: Tổng quan về diễn tiến bình thường và bất thường

TÓM TẮT

Các giai đoạn và pha của chuyển dạ – Giai đoạn một của quá trình chuyển dạ kéo dài cho đến khi cổ tử cung mở hết; giai đoạn hai kết thúc khi thai nhi ra ngoài và giai đoạn ba kết thúc khi rau sổ. Một số lâm sàng chia thêm giai đoạn bốn cho những giờ đầu sau khi rau sổ. Giai đoạn một bao gồm pha tiềm tàng và pha hoạt động; pha hoạt động bắt đầu khi cổ tử cung mở từ 5 đến 6 cm ở cả sản phụ con so và con rạ. (Xem thêm ‘Định nghĩa về các giai đoạn và pha của chuyển dạ’ và ‘Các quan sát hiện nay’ ở dưới.)

Tiến triển chuyển dạ bình thường trong chuyển dạ tự nhiên

• Các biểu đồ chuyển dạ (hình 5) và định mức (bảng 1) dựa trên dữ liệu hiện đại từ Hiệp hội Chuyển dạ An toàn (Consortium on Safe Labor) hiện được áp dụng rộng rãi và có sự khác biệt so với các số liệu của Friedman (vốn sử dụng dữ liệu từ những năm 1950). Dữ liệu hiện nay cho thấy tốc độ thay đổi cổ tử cung bình thường từ 3 đến 6 cm chậm hơn nhiều so với mô tả của Friedman; do đó, những sản phụ có tốc độ mở cổ tử cung chậm tại thời điểm này vẫn có thể đang trong pha tiềm tàng. Tuy nhiên, khi đạt 6 cm, tất cả sản phụ chuyển dạ bình thường phải bước vào pha hoạt động. (Xem thêm ‘Các quan sát hiện nay’ ở dưới.)
• Trong cả biểu đồ chuyển dạ hiện đại và lịch sử, tiến triển bình thường của giai đoạn một và hai có sự khác biệt giữa sản phụ con so và con rạ (hình 5). (Xem thêm ‘Các quan sát hiện nay’ và ‘Các quan sát của Friedman (lịch sử)’ ở dưới.)

Tiến triển trong chuyển dạ khởi phát – Thời gian pha tiềm tàng bình thường trong chuyển dạ khởi phát có xu hướng kéo dài hơn so với chuyển dạ tự nhiên, nhưng thời gian pha hoạt động và giai đoạn hai trong chuyển dạ khởi phát dường như tương đương hoặc ngắn hơn so với chuyển dạ tự nhiên (bảng 2A-B). (Xem thêm ‘Tiến triển bình thường trong chuyển dạ khởi phát’ ở dưới.)

Tỷ lệ hiện mắc và các yếu tố nguy cơ của bất thường chuyển dạ – Khoảng 20% tất cả các ca chuyển dạ kết thúc bằng trẻ sinh sống có kèm theo tình trạng chuyển dạ kéo dài và/hoặc đình trệ. Các yếu tố nguy cơ gây bất thường chuyển dạ có thể liên quan đến tử cung, thai nhi, khung chậu hoặc sự kết hợp của nhiều yếu tố (bảng 3). (Xem thêm ‘Các yếu tố nguy cơ’ ở dưới.)

Hệ lụy của bất thường chuyển dạ – Việc kéo dài giai đoạn một hoặc hai của quá trình chuyển dạ làm tăng nguy cơ xảy ra nhiều kết cục bất lợi cho cả mẹ và trẻ sơ sinh, bao gồm nhiễm trùng, can thiệp sản khoa và các biến chứng sau đó, cũng như việc phải nhập khoa hồi sức tích cực sơ sinh (NICU). (Xem thêm ‘Kết cục cho mẹ và trẻ sơ sinh liên quan đến tiến triển chuyển dạ bất thường’ ở dưới.)