Nhóm Statin: Cơ chế tác dụng, tác dụng phụ và cách dùng

TÓM TẮT

Sử dụng lâm sàng – Statins là những thuốc hạ cholesterol lipoprotein tỷ trọng thấp (LDL) mạnh. Chúng đã chứng minh được lợi ích trong dự phòng cấp 1 và cấp 2 bệnh mạch vành, nhưng không cải thiện kết cục đối với các bệnh lý ngoài tim mạch. (Xem ‘Hiệu quả’ ở dưới.)

Lựa chọn statin – Việc lựa chọn statin tùy thuộc vào nhiều yếu tố, bao gồm mức độ tăng lipid máu, đặc tính dược động học, tương tác thuốc, tình trạng suy giảm chức năng thận và chi phí.

Hiệu lực – Rosuvastatin và atorvastatin được ưu tiên cho những bệnh nhân cần statin có hiệu lực mạnh do nguy cơ tim mạch cao hoặc cần giảm LDL-cholesterol > 35%. (Xem ‘Hiệu lực’ ở dưới.)

Suy giảm chức năng thận – Ở bệnh nhân suy giảm chức năng thận nặng, chúng tôi đề nghị điều trị bằng atorvastatin hoặc fluvastatin (Khuyến cáo 2C). Những thuốc này không cần điều chỉnh liều. (Xem ‘Bệnh thận mạn’ ở dưới.)

Bệnh gan mạn tính – Ở bệnh nhân mắc bệnh gan mạn tính cần dùng statin do nguy cơ tim mạch cao, chúng tôi đề nghị kiêng tuyệt đối rượu và sử dụng pravastatin liều thấp (Khuyến cáo 2C). (Xem ‘Bệnh gan mạn tính’ ở dưới.)

Tương tác thuốc – Pravastatin, fluvastatin, rosuvastatin và pitavastatin ít có khả năng xảy ra tương tác dược động học hơn vì chúng không chuyển hóa qua CYP3A4 (bảng 4). (Xem ‘Tương tác thuốc’ ở dưới.)

Biến cố bất lợi liên quan đến cơ – Hiện chưa có dữ liệu rõ ràng cho thấy đặc điểm biến cố bất lợi khác biệt đáng kể giữa các loại statin. Tuy nhiên, pravastatin và fluvastatin dường như ít gây độc tính trên cơ hơn các statin khác. Vấn đề này, bao gồm các tương tác thuốc làm tăng nguy cơ và hướng xử trí, được thảo luận ở phần khác (sơ đồ 1). (Xem “Biến cố bất lợi liên quan đến cơ khi dùng statin”.)

Theo dõi

• Creatine kinase (CK) – Chúng tôi đề nghị không theo dõi định kỳ nồng độ CK huyết thanh, nhưng nên đo CK cơ bản để làm đối chiếu trước khi bắt đầu điều trị bằng statin. Bệnh nhân điều trị bằng statin cần được lưu ý báo cáo ngay khi xuất hiện tình trạng đau cơ hoặc yếu cơ. (Xem “Biến cố bất lợi liên quan đến cơ khi dùng statin”, phần ‘Theo dõi’.)
• Aminotransferase – Chúng tôi đề nghị kiểm tra nồng độ aminotransferase cơ bản trước khi khởi trị statin; việc theo dõi định kỳ các chỉ số này là không cần thiết đối với bệnh nhân đang dùng statin. (Xem ‘Rối loạn chức năng gan’ ở dưới.)
• Hormone kích thích tuyến giáp (TSH) – Chúng tôi đề nghị kiểm tra nồng độ hormone kích thích tuyến giáp trước khi khởi trị statin. (Xem ‘Tổn thương cơ’ ở dưới.)