Thiết bị
- Đèn Wood hoặc nguồn sáng đen cầm tay
- Nguồn điện
- Phòng tối
Kỹ thuật
Việc thăm khám bằng đèn Wood cần được thực hiện trong phòng tối, đặt nguồn sáng cách bề mặt da từ 4 đến 5 inch.
Nếu bệnh nhân vừa tắm xong, hiện tượng huỳnh quang có thể giảm bớt.
Nước hoa, đồ trang điểm, các sản phẩm chăm sóc da, thuốc bôi tại chỗ, sợi vải và vảy da cũng có thể phát huỳnh quang, dẫn đến kết quả dương tính giả.
TÓM TẮT
Các quy trình chẩn đoán thông thường tại phòng khám da liễu – Một số quy trình chẩn đoán da liễu (ví dụ: xét nghiệm potassium hydroxide [KOH], phết Tzanck, khám bằng đèn Wood) có thể thực hiện ngay tại giường bệnh, tại phòng khám hoặc phòng làm việc của bác sĩ để xác nhận, loại trừ chẩn đoán nghi ngờ hoặc phân biệt giữa các chẩn đoán khác nhau. (Xem ‘Giới thiệu’ ở dưới.)
Soi da (Dermoscopy) – Việc thăm khám các tổn thương da có sắc tố và không sắc tố bằng dermoscopy được thảo luận riêng. (Xem “Tổng quan về soi da” và “Đánh giá tổn thương da bằng soi da”.)
Nhuộm Gram – Kỹ thuật và cách đọc kết quả nhuộm Gram để định danh nhanh vi khuẩn trong các tổn thương da được mô tả chi tiết ở phần khác. (Xem “Tiếp cận kết quả nhuộm Gram và nuôi cấy trong phòng xét nghiệm vi sinh”.)
Xét nghiệm Potassium hydroxide (KOH) – Xét nghiệm KOH là phương pháp đơn giản nhất để định danh nấm hoặc men dưới kính hiển vi từ các mẫu cạo da biểu bì, chân tóc hoặc móng cắt (hình 1A-C). (Xem ‘Xét nghiệm Potassium hydroxide’ ở dưới.)
Nuôi cấy nấm – Nuôi cấy nấm (hình 2) đặc biệt hữu ích trong các trường hợp nhiễm nấm tóc hoặc móng để định danh loài nấm hoặc phân biệt nấm sợi (dermatophytes) với nấm men hoặc nấm mốc. Tuy nhiên, độ nhạy của nuôi cấy có thể không cao hơn nhiều so với xét nghiệm KOH, và kết quả thường mất từ bốn đến sáu tuần mới có. (Xem ‘Nuôi cấy nấm’ ở dưới và “Nấm móng: Dịch tễ học, đặc điểm lâm sàng và chẩn đoán”, phần ‘Chẩn đoán’ và “Nấm đầu: Đặc điểm lâm sàng và chẩn đoán”, phần ‘Nuôi cấy nấm’.)
Phết Tzanck – Phết Tzanck là một xét nghiệm đơn giản, nhanh chóng và chi phí thấp, thường được dùng để chẩn đoán nhanh các nhiễm trùng do virus herpes. Tuy nhiên, xét nghiệm này cũng có thể dùng để chẩn đoán một số bệnh da nhiễm trùng và không nhiễm trùng khác biểu hiện bằng các tổn thương mụn mủ hoặc bọng nước. (Xem ‘Phết Tzanck’ ở dưới.)
Khám bằng đèn Wood – Đèn Wood là thiết bị phát ra ánh sáng tử ngoại (UV) trong vùng bước sóng từ 320 đến 400 nm của phổ UV. Thăm khám dưới ánh sáng đèn Wood hỗ trợ chẩn đoán một số bệnh da, bao gồm bạch biến, nám da, nấm đầu, hồng ban erythrasma và lang ben. (Xem ‘Khám bằng đèn Wood (ánh sáng đen)’ ở dưới.)
Xét nghiệm tìm cái ghẻ – Quy trình xét nghiệm tìm cái ghẻ được mô tả chi tiết riêng. (Xem “Ghẻ: Dịch tễ học, đặc điểm lâm sàng và chẩn đoán”, phần ‘Xét nghiệm tìm cái ghẻ’.)
Sinh thiết da – Các kỹ thuật sinh thiết da được thảo luận chi tiết riêng. (Xem “Các kỹ thuật sinh thiết da”.)