Chẩn đoán phân biệt nghi ngờ ngược đãi thể chất trẻ em: Biểu hiện da

TÓM TẮT

Tiếp cận chẩn đoán – Sự hiện diện của một tình trạng bệnh lý gây nhầm lẫn với ngược đãi trẻ em không loại trừ khả năng trẻ thực sự bị ngược đãi. Cần đánh giá toàn diện bức tranh lâm sàng, bao gồm tất cả các đặc điểm bệnh sử và phát hiện thực thể khi nghi ngờ có ngược đãi.

Chẩn đoán phân biệt đối với nghi ngờ ngược đãi trẻ em có biểu hiện ngoài da bao gồm nhiều tình trạng khác nhau. Các yếu tố chính cần cân nhắc bao gồm (xem ‘Tiếp cận chẩn đoán’ ở dưới):

• Các vết bầm tím hoặc bỏng không do cố ý
• Các tình trạng y khoa mô phỏng hoặc gây ra vết bầm tím hoặc bỏng
• Các tập tục văn hóa

Việc nắm rõ các bệnh lý hoặc tập tục văn hóa dễ gây nhầm lẫn với ngược đãi trẻ em sẽ giúp:

• Đưa ra chẩn đoán chính xác
• Kịp thời khởi động liệu pháp điều trị phù hợp
• Tránh những hệ lụy từ việc đánh giá hoặc báo cáo nghi ngờ ngược đãi không cần thiết

Sự hiện diện của nhiều loại tổn thương kết hợp (ví dụ: bầm tím, gãy xương và tổn thương nội sọ) gợi ý đến tình trạng ngược đãi (bảng 2), bởi vì các tình trạng mô phỏng ngược đãi thường chỉ có các dấu hiệu ngoài da (ví dụ: bầm tím hoặc bỏng/phồng rộp), ngoại trừ một số ít các bệnh lý hệ thống (ví dụ: hội chứng Ehlers-Danlos, bệnh xương thủy tinh [hiếm gặp], hoặc mất cảm giác đau bẩm sinh [hiếm gặp]).

Vết bầm tím – Các tình trạng dễ bị nhầm lẫn nhất với vết bầm do tác động cố ý ở trẻ em là các vết bầm do chấn thương không phải ngược đãi, bao gồm cả các tập tục văn hóa như cạo gió (hình 5) hoặc dùng thìa chà xát, các rối loạn đông máu chưa được chẩn đoán, viêm mạch, bớt xanh mong cổ (dermal melanoses – hình 2) và u máu (hình 3 và hình 4). (Xem ‘Các tình trạng y khoa dễ nhầm lẫn với vết bầm tím’ ở dưới.)

Bỏng – Vì cơ chế gây bỏng (ví dụ: tiếp xúc với vật nóng hoặc chất lỏng nóng) là như nhau bất kể có cố ý hay không, nên cần khai thác kỹ bệnh sử về diễn biến gây bỏng và thăm khám toàn diện vùng da tổn thương trước khi xác định đó là bỏng không do cố ý. Ngoài ra, ngay cả khi vết bỏng không phải do cố ý, lâm sàng vẫn phải cân nhắc liệu vết bỏng có xảy ra do sự bỏ bê của người chăm sóc hay không. (Xem ‘Bỏng không do cố ý’ ở dưới.)

Các tổn thương trông giống như bỏng có thể phát sinh từ viêm da quang tiếp xúc do thực vật (hình 8), chốc lở (hình 6), tiếp xúc với chất tẩy trắng, tiêu chảy do dùng thuốc nhuận tràng senna, hoặc các tập tục văn hóa như giác hơi hoặc cứu ngải (hình 11 và hình 12). (Xem ‘Bỏng’ ở dưới.)

Các tình trạng biểu hiện đa hệ thống – Vết bầm tím kết hợp với các biểu hiện đa hệ thống khác gợi ý chấn thương (ví dụ: gãy xương, tụ máu dưới màng cứng và xuất huyết võng mạc) mà không có bệnh sử giải thích hợp lý sẽ làm tăng khả năng trẻ bị ngược đãi. Các tình trạng dễ nhầm lẫn với chấn thương đa hệ thống tuy hiếm gặp nhưng bao gồm bệnh xương thủy tinh, hội chứng Ehlers-Danlos và mất cảm giác đau bẩm sinh. (Xem ‘Các tình trạng có biểu hiện ngoài da và đa hệ thống’ ở dưới.)

Vết bầm trong quá trình hồi sức – Mặc dù quá trình hồi sức có thể gây ra các vết bầm tím ở trẻ em, nhưng vẫn cần cân nhắc khả năng ngược đãi ở bất kỳ trẻ nào cần hồi sức bất ngờ hoặc hồi sức cho một tình trạng bệnh lý trước đó chưa được biết đến. (Xem ‘Vết bầm trong quá trình hồi sức’ ở dưới.)