Tiền sản giật: Phòng ngừa

TÓM TẮT

Aspirin liều thấp (phương pháp ưu tiên) – Aspirin liều thấp giúp giảm nguy cơ phát triển tiền sản giật sớm. (Xem thêm mục ‘Aspirin liều thấp’ ở dưới.)

Đối tượng chỉ định

Đối với những bệnh nhân có nguy cơ cao phát triển tiền sản giật, chúng tôi khuyến cáo sử dụng aspirin liều thấp để dự phòng (Khuyến cáo 2B). Aspirin giúp giảm ít nhất là ở mức khiêm tốn (≥10%) tỷ lệ mắc tiền sản giật tổng thể và các biến chứng kèm theo (thai chậm tăng trưởng, sinh non). Nguy cơ tiền sản giật sớm được giảm nhiều hơn so với tiền sản giật đủ tháng.

Chúng tôi đánh giá bệnh nhân có nguy cơ cao nếu có ít nhất một yếu tố nguy cơ cao hoặc ít nhất hai yếu tố nguy cơ trung bình (bảng 2) theo mô tả của Lực lượng Đặc nhiệm Dịch vụ Dự phòng Hoa Kỳ / Trường Cao đẳng Sản Phụ khoa Hoa Kỳ (USPSTF/ACOG). (Xem thêm ‘Lựa chọn bệnh nhân có nguy cơ cao phát triển tiền sản giật’, ‘Các cân nhắc khác’ và ‘Bằng chứng về hiệu quả’ ở dưới.)

Chúng tôi không chỉ định aspirin liều thấp cho những bệnh nhân có nguy cơ thấp phát triển tiền sản giật (ví dụ: bệnh nhân con rạ khỏe mạnh) vì các kết cục thai kỳ như trọng lượng sinh, thai chậm tăng trưởng và tuổi thai tương đương với nhóm không điều trị. (Xem thêm ‘Lựa chọn bệnh nhân có nguy cơ cao phát triển tiền sản giật’ và “Sinh non tự nhiên: Tổng quan về các can thiệp giảm nguy cơ”, phần ‘Aspirin liều thấp’.)

Cách dùng và liều lượng – Chúng tôi sử dụng aspirin 81 mg/ngày để dự phòng tiền sản giật cho bệnh nhân nguy cơ cao. Các bằng chứng mới cho thấy liều cao hơn từ 100 đến 150 mg, và có thể là 162 mg ở một số phân nhóm chọn lọc, mang lại lợi ích lớn hơn. (Xem thêm ‘Liều lượng’ ở dưới.)

Chúng tôi bắt đầu dùng aspirin vào tuần thứ 12 hoặc 13 của thai kỳ và lý tưởng nhất là trước tuần thứ 16. Aspirin được duy trì cho đến khi bệnh nhân sinh; một số ý kiến đề xuất ngưng thuốc ở tuần 36 hoặc từ 5 đến 10 ngày trước khi sinh để giảm lý thuyết nguy cơ xuất huyết trong khi sinh, điều này cũng có thể chấp nhận được. (Xem thêm ‘Thời điểm khởi trị’, ‘Thời điểm ngưng thuốc’ và ‘Độ an toàn’ ở dưới.)

Nếu không bắt đầu dùng aspirin vào cuối tam cá nguyệt thứ nhất, việc khởi trị sau 16 tuần (nhưng trước khi xuất hiện triệu chứng) vẫn có thể mang lại hiệu quả. (Xem thêm ‘Thời điểm khởi trị’ ở dưới.)

Các phương pháp tiếp cận khác

• Liệu pháp hạ áp cho tăng huyết áp mạn tính – Điều trị tăng huyết áp mạn tính mức độ nhẹ trong thai kỳ giúp giảm tỷ lệ tiền sản giật có dấu hiệu nặng và giảm nguy cơ tiến triển thành tăng huyết áp nặng. (Xem thêm “Điều trị tăng huyết áp ở bệnh nhân mang thai và sau sinh” và “Tăng huyết áp mạn tính trong thai kỳ: Chăm sóc tiền sản và sau sinh”.)
• Canxi – Ở những quần thể có chế độ ăn ít canxi, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến cáo bổ sung 1500 đến 2000 mg canxi nguyên tố mỗi ngày cho phụ nữ mang thai để giảm nguy cơ tiền sản giật, đặc biệt là những người có nguy cơ cao tăng huyết áp. Đối với phụ nữ khỏe mạnh tại Hoa Kỳ, chúng tôi đồng ý với liều khuyến cáo hàng ngày cho canxi nguyên tố là 1000 mg/ngày cho phụ nữ mang thai và cho con bú từ 19 đến 50 tuổi (1300 mg cho trẻ em gái từ 14 đến 18 tuổi). Chúng tôi không chỉ định tăng liều qua chế độ ăn và/hoặc thực phẩm bổ sung cho bệnh nhân nguy cơ cao phát triển tiền sản giật, vì ngay cả mức 500 mg/ngày cũng có thể là đủ cho mục đích này. (Xem thêm ‘Bổ sung canxi khi lượng canxi trong chế độ ăn cơ bản thấp’ ở dưới.)
• Giảm cân trước thụ thai và tăng cân thai kỳ hợp lý – Việc giảm cân trước khi mang thai và kiểm soát tăng cân thai kỳ hợp lý có thể làm giảm nguy cơ phát triển tiền sản giật. Giảm cân ở bệnh nhân thừa cân hoặc béo phì được khuyến khích vì mang lại nhiều lợi ích về sinh sản, thai kỳ và sức khỏe tổng quát. (Xem thêm ‘Giảm cân trước khi mang thai và tăng cân thai kỳ hợp lý’ ở dưới.)
• Chủ động sinh ở tuần 39 – Trong thử nghiệm ARRIVE, những sản phụ con rạ được chỉ định khởi phát chuyển dạ từ 39+0 đến 39+4 tuần thai có tỷ lệ mắc rối loạn tăng huyết áp thai kỳ thấp hơn so với nhóm quản lý chờ đợi cho đến 40+5 đến 42+2 tuần. Việc chỉ định sinh ở tuần 39 để giảm nguy cơ tiền sản giật đủ tháng nên là một quyết định dựa trên sự thống nhất giữa bác sĩ và bệnh nhân. (Xem thêm ‘Chủ động sinh ở tuần 39 cho bệnh nhân con rạ nguy cơ thấp’ ở dưới.)
• Heparin trọng lượng phân tử thấp – Các dữ liệu hiện có không đủ căn cứ để ủng hộ việc phối hợp dự phòng heparin trọng lượng phân tử thấp với aspirin liều thấp để giảm nguy cơ tiền sản giật hoặc các biến chứng kèm theo, mặc dù những dữ liệu này chưa thực sự dứt khoát và còn một số lo ngại về phương pháp luận trong các thử nghiệm đã công bố. (Xem thêm ‘Thuốc chống đông’ ở dưới.)