Bệnh ban đỏ liên quan đến ve miền Nam (STARI)

TÓM TẮT

Lịch sử – Trong những năm 1980, các nhà lâm sàng tại Missouri và vùng Đông Nam Hoa Kỳ đã mô tả một bệnh lý mới đặc trưng bởi tình trạng phát ban điển hình của hồng ban di chuyển (erythema migrans – EM) và các triệu chứng giống cúm nhẹ, có liên quan về mặt thời gian với vết cắn của ve Lone Star (Amblyomma americanum). Bệnh lý này được mô tả là bệnh phát ban liên quan đến ve miền Nam hay “STARI”. (Xem ‘Giới thiệu’ ở dưới.)

Căn nguyên – Mặc dù STARI được cho là lây truyền sang người thông qua ve Lone Star, nhưng bằng chứng xác định về tác nhân gây bệnh của hội chứng này hiện vẫn chưa rõ ràng. (Xem ‘Giới thiệu’ và ‘Vi sinh vật gây bệnh’ ở dưới.)

Dịch tễ học – Hầu hết các trường hợp mắc bệnh với đặc điểm lâm sàng điển hình của STARI được ghi nhận tại Mississippi, Missouri, Maryland, Georgia, South Carolina và North Carolina. Cả ba giai đoạn phát triển của ve A. americanum đều ký sinh trên nai đuôi trắng, loài vật có thể đóng vai trò là vật chủ dự trữ hoặc yếu tố khởi phát nhiễm trùng này. (Xem ‘Dịch tễ học’ ở dưới.)

Biểu hiện lâm sàng – STARI đặc trưng là một bệnh lý nhẹ với sự khởi phát của các tổn thương da giống EM, có thể xuất hiện đơn độc hoặc đa ổ. Bệnh nhân thường than phiền về đau đầu, mệt mỏi toàn thân và buồn nôn. (Xem ‘Đặc điểm lâm sàng’ ở dưới.)

Chẩn đoán – Việc chẩn đoán STARI hiện nay dựa trên sự xuất hiện của phát ban giống EM sau tiền sử ve cắn tại những khu vực mà vector truyền bệnh Lyme không phổ biến hoặc không xác định. Hiện tại, chưa có xét nghiệm chẩn đoán đặc hiệu để phát hiện STARI. (Xem ‘Chẩn đoán’ ở dưới.)

Xử trí – Đối với bệnh nhân có tổn thương da giống EM và có khả năng tiếp xúc với ve, chúng tôi đề nghị điều trị bằng kháng sinh (Khuyến cáo 2C). Mặc dù lợi ích của việc điều trị STARI chưa được xác lập, nhưng điều quan trọng là không được trì hoãn điều trị bệnh Lyme giai đoạn sớm, vì thực tế rất khó để phân biệt STARI với bệnh Lyme giai đoạn đầu. Chúng tôi ưu tiên điều trị bằng doxycycline (100 mg x 2 lần/ngày trong 10 ngày); tuy nhiên, ở những bệnh nhân có chống chỉ định với doxycycline, amoxicillin (500 mg x 3 lần/ngày) hoặc cefuroxime (500 mg uống x 2 lần/ngày) trong 14 ngày là những lựa chọn thay thế hợp lý. (Xem ‘Điều trị’ ở dưới.)