Xét nghiệm trước truyền máu cho truyền khối hồng cầu

TÓM TẮT

Truyền máu khẩn cấp (không có thời gian làm xét nghiệm) – Đối với những bệnh nhân thiếu máu hoặc xuất huyết đe dọa tính mạng mà chưa có sẵn đơn vị hồng cầu (RBC) tương thích, chúng tôi khuyến cáo truyền máu khẩn cấp thay vì trì hoãn truyền máu (Khuyến cáo 1B). Tuyệt đối không trì hoãn truyền máu khi cần thiết để chờ kết quả xét nghiệm tương thích ở bệnh nhân thiếu máu đe dọa tính mạng, tán huyết cấp tính hoặc xuất huyết nhanh. Các đơn vị hồng cầu truyền khẩn cấp thường là nhóm máu O, RhD âm tính hoặc RhD dương tính. (Xem thêm mục ‘Truyền máu khẩn cấp cho bệnh nhân thiếu máu hoặc xuất huyết đe dọa tính mạng’ ở dưới.)

Mẫu máu của người nhận – Các quy trình kiểm soát chất lượng được thiết lập để đảm bảo mẫu bệnh phẩm chính xác và phản ánh đúng nhóm máu cũng như các kháng thể dị loại của bệnh nhân tại thời điểm truyền máu. Một ống nghiệm được dán nhãn đúng quy chuẩn chứa huyết tương hoặc huyết thanh bệnh nhân được lấy trong vòng 3 ngày là phù hợp cho hầu hết bệnh nhân; đối với những người chưa từng tiếp xúc với hồng cầu lạ, có thể sử dụng mẫu cũ hơn tùy theo quy định của ngân hàng máu. Các thông tin bổ sung về tiền sử bệnh, các lần truyền máu trước đó, phản ứng truyền máu, ghép tế bào tạo máu đồng loài hoặc ghép tạng đặc, tiền sử thai nghén và các yêu cầu điều chỉnh đặc biệt có thể giúp ngăn ngừa phản ứng tán huyết sau truyền máu và các biến chứng nghiêm trọng khác. (Xem thêm mục ‘Yêu cầu về mẫu bệnh phẩm’ ở dưới.)

Định nhóm máu và sàng lọc kháng thể (Type and screen) – Những bệnh nhân ít có khả năng cần truyền máu có thể thực hiện định nhóm máu và sàng lọc kháng thể mà không cần làm phản ứng chéo (sơ đồ 1). Quy trình này bao gồm định nhóm ABO và RhD cũng như sàng lọc các kháng thể có khả năng gây tán huyết (hình 1 và hình 2), bao gồm các hệ nhóm máu ABO, Rh, Duffy, Kidd, Kell, SsU và Lutheran. Định kiểu gen hồng cầu (RBC genotyping) là một phương pháp thay thế, đặc biệt hữu ích cho những cá nhân có tỷ lệ đồng miễn hóa cao và/hoặc kết quả huyết thanh học gây nhiễu. (Xem thêm mục ‘Nhóm máu (nhóm ABO và RhD)’, ‘Sàng lọc kháng thể’ và ‘Định kiểu gen hồng cầu’ ở dưới.)

Phản ứng chéo (Crossmatch) – Phản ứng chéo được thực hiện khi có yêu cầu hoặc khi cần xuất đơn vị hồng cầu (sơ đồ 1). (Xem thêm mục ‘Xét nghiệm tương thích (phản ứng chéo)’ ở dưới.)

Sàng lọc kháng thể âm tính và không có tiền sử kháng thể có ý nghĩa lâm sàng – Một hoặc nhiều đơn vị hồng cầu thường có thể được cấp cho người nhận sau khi có kết quả phản ứng chéo điện tử hoặc phản ứng chéo quay tức thời (immediate spin crossmatch) âm tính. (Xem thêm mục ‘Phản ứng chéo điện tử’ và ‘Phản ứng chéo quay tức thời’ ở dưới.)

Sàng lọc kháng thể dương tính hoặc có tiền sử kháng thể hồng cầu – Cần thực hiện các xét nghiệm bổ sung, bao gồm xét nghiệm kháng globulin gián tiếp (xét nghiệm Coombs gián tiếp), để đảm bảo các đơn vị hồng cầu được chọn không biểu hiện (các) kháng nguyên tương ứng. (Xem thêm mục ‘Phản ứng chéo IgG (phản ứng chéo toàn phần)’ ở dưới.)

Các xét nghiệm bổ sung – Một số tình huống có thể phức tạp hơn và/hoặc yêu cầu xét nghiệm bổ sung:

• Giai đoạn sơ sinh và thai kỳ – (Xem thêm mục ‘Trẻ dưới 4 tháng tuổi’ và ‘Thai kỳ’ ở dưới.)
• Người truyền máu nhiều lần – (Xem thêm mục ‘Bệnh hồng cầu hình liềm hoặc thalassemia’ và “Truyền hồng cầu (RBC) ở những cá nhân có huyết thanh học phức tạp”, phần ‘Nhiều kháng thể dị loại’.)
• Truyền máu khối lượng lớn hoặc truyền tiểu cầu khác nhóm – (Xem thêm mục ‘Sự không tương thích nhóm ABO’ ở dưới.)
• Thiếu máu tán huyết tự miễn hoặc do thuốc – (Xem thêm mục ‘Thiếu máu tán huyết tự miễn hoặc do thuốc’ ở dưới và “Truyền hồng cầu (RBC) ở những cá nhân có huyết thanh học phức tạp”, phần ‘Tự kháng thể’.)
• Các chế phẩm chứa kháng thể – (Xem thêm mục ‘Kháng thể điều trị (IVIG, anti-D, kháng thể đơn dòng)’ ở dưới và “Truyền hồng cầu (RBC) ở những cá nhân có huyết thanh học phức tạp”, phần ‘Kháng thể đơn dòng ảnh hưởng đến sàng lọc kháng thể’.)
• Người nhận ghép tạng hoặc ghép tế bào gốc tạo máu – (Xem thêm mục ‘Người nhận ghép’ ở dưới và “Truyền hồng cầu (RBC) ở những cá nhân có huyết thanh học phức tạp”, phần ‘Người nhận ghép tế bào gốc tạo máu đồng loài’.)