Gãy xương chậu nhẹ (gãy xương do loãng xương) ở người cao tuổi

TÓM TẮT

Dịch tễ học và yếu tố nguy cơ – Gãy xương chậu nhẹ ở người cao tuổi thường xảy ra do cơ chế chấn thương năng lượng thấp hoặc do áp lực lặp đi lặp lại trên nền xương loãng (gãy xương do suy yếu). Gãy xương chậu do suy yếu thường gặp nhất ở các nhánh xương mu và có thể xảy ra đơn độc. Gãy xương cùng do suy yếu thường tổn thương cánh xương cùng, có thể một bên hoặc hai bên, và thường đi kèm với gãy suy yếu các nhánh xương mu, vùng cạnh khớp mu và/hoặc mào chậu. (Xem thêm mục ‘Dịch tễ học’ ở dưới.)

Các yếu tố nguy cơ của những tổn thương này tương tự như trong loãng xương: tuổi cao, tiền sử gãy xương chậu, điều trị glucocorticoid, trọng lượng cơ thể thấp, hút thuốc và lạm dụng rượu bia.

Biểu hiện lâm sàng – Gãy xương cùng và xương chậu do suy yếu thường dễ bị bỏ sót. Cần nghi ngờ gãy xương ở bệnh nhân cao tuổi khi xuất hiện tình trạng đau mới hoặc đau kéo dài, có điểm đau chói tại xương vùng chậu, háng hoặc vùng bẹn, có sự chênh lệch chiều dài hai chân, hoặc bệnh nhân ngại cử động chi dưới.

Hầu hết bệnh nhân cao tuổi gãy xương chậu nhẹ không có tiền sử chấn thương rõ rệt; chỉ 1/3 trường hợp xuất hiện sau chấn thương nhẹ (ví dụ: ngã từ tư thế đứng). Bệnh nhân có thể có triệu chứng trong vài tuần hoặc vài tháng và thường than phiền về đau thắt lưng hoặc đau vùng bẹn. (Xem thêm mục ‘Bệnh sử’ ở dưới.)

Sự hiện diện của chênh lệch chiều dài hai chân, tư thế chân bất thường, điểm đau chói tại xương quanh vùng chậu hoặc háng, hoặc việc bệnh nhân ngại cử động chân đều làm tăng nghi ngờ tổn thương vùng chậu. (Xem thêm mục ‘Khám thực thể’ ở dưới.)

Chẩn đoán hình ảnh – Chẩn đoán gãy xương chậu nhẹ ở người cao tuổi được thực hiện thông qua chẩn đoán hình ảnh. Bước đầu nên chụp X-quang khung chậu cho những bệnh nhân cao tuổi có nguy cơ gãy xương chậu nhẹ. Tuy nhiên, độ nhạy của X-quang quy ước còn hạn chế. Nếu kết quả X-quang âm tính nhưng nghi ngờ lâm sàng cao, cần chỉ định chụp MRI. (Xem thêm mục ‘Chẩn đoán hình ảnh’ ở dưới.)

Điều trị – Kiểm soát đau thỏa đáng và vận động sớm là những yếu tố then chốt để ngăn ngừa biến chứng và điều trị thành công các trường hợp gãy xương này ở người cao tuổi. Vật lý trị liệu thường mang lại hiệu quả trong việc tập đi. Việc hội chẩn và chăm sóc theo dõi được trình bày chi tiết trong bài. (Xem thêm mục ‘Xử trí ban đầu’ và ‘Điều trị dứt điểm’ ở dưới.)