Đánh giá tổn thương thận cấp ở bệnh nhân người lớn nội trú

TÓM TẮT

Định nghĩa tổn thương thận cấp – Tổn thương thận cấp (AKI) là tình trạng suy giảm chức năng thận diễn ra trong vòng vài giờ đến vài ngày. Các tiêu chuẩn chẩn đoán AKI thường được chấp nhận bao gồm: tăng creatinine huyết thanh ≥0,3 mg/dL (27 micromol/L) trong vòng 48 giờ; hoặc tăng ≥1,5 lần giá trị cơ bản (được biết hoặc dự đoán xảy ra trong vòng 7 ngày trước đó); hoặc giảm thể tích nước tiểu xuống <3 mL/kg trong 6 giờ. (Xem thêm ‘Định nghĩa’ ở dưới.)

Biểu hiện lâm sàng – Bệnh nhân AKI có thể xuất hiện các triệu chứng và dấu hiệu hệ quả trực tiếp từ việc suy giảm chức năng thận, bao gồm: phù, tăng huyết áp và/hoặc giảm lượng nước tiểu. Tuy nhiên, nhiều bệnh nhân ở giai đoạn sớm hoặc thể nhẹ không có triệu chứng lâm sàng; tình trạng tăng creatinine thường được phát hiện tình cờ thông qua các xét nghiệm cận lâm sàng thường quy ở bệnh nhân nội trú. (Xem thêm ‘Biểu hiện lâm sàng’ ở dưới.)

Nguyên nhân và phân loại – AKI có thể do các yếu tố huyết động (ví dụ: giảm thể tích tuần hoàn, tụt huyết áp, giảm thể tích tuần hoàn hiệu dụng hoặc ứ trệ tĩnh mạch), các rối loạn tại thận (ví dụ: hoại tử ống thận cấp [ATN]) hoặc tắc nghẽn đường tiết niệu. Trên nhiều bệnh nhân nội trú, nguyên nhân gây AKI thường là đa yếu tố. (Xem thêm ‘Nguyên nhân và phân loại’ ở dưới.)

Đánh giá ban đầu và phân loại – Đối với bệnh nhân nội trú thường xuyên được theo dõi nồng độ creatinine huyết thanh và lượng nước tiểu, việc chẩn đoán AKI dễ dàng được xác lập thông qua ghi nhận sự gia tăng nồng độ creatinine huyết thanh và/hoặc giảm lượng nước tiểu. Trong một số ít trường hợp, bệnh nhân nội trú khi được chẩn đoán AKI có thể đã có chỉ định lọc máu tuyệt đối hoặc tương đối. (Xem thêm ‘Đánh giá ban đầu và phân loại’ ở dưới.)

Đánh giá chẩn đoán – Các thành phần chính trong đánh giá chẩn đoán ban đầu cho bệnh nhân AKI bao gồm: khai thác bệnh sử và thăm khám lâm sàng chi tiết, theo dõi lượng nước tiểu, thực hiện các xét nghiệm cận lâm sàng (bao gồm soi cặn nước tiểu) và chẩn đoán hình ảnh hệ tiết niệu cho những bệnh nhân được chọn lọc (sơ đồ 1). Việc đánh giá chẩn đoán tiếp theo, bao gồm nhu cầu thực hiện thêm các xét nghiệm bổ sung, sẽ tùy thuộc vào biểu hiện lâm sàng và kết quả của đợt đánh giá ban đầu. (Xem thêm ‘Đánh giá ban đầu’ và ‘Đánh giá tiếp theo’ ở dưới.)