TÓM TẮT
Tỷ lệ hiện mắc – Tiếng thổi tim rất thường gặp ở trẻ sơ sinh và trẻ em, với khoảng 1/3 đến 3/4 trẻ có tiếng thổi vô tội tại một thời điểm nào đó trong độ tuổi từ 1 đến 14. Chỉ một số ít bệnh nhân có tiếng thổi thực sự mắc bệnh tim. Mối liên hệ giữa tiếng thổi và bệnh lý tim mạch tiềm ẩn thường cao hơn ở trẻ sơ sinh và giảm dần theo tuổi trong giai đoạn nhi khoa và thanh thiếu niên. Việc phân biệt được tiếng thổi do bệnh lý tim mạch với tiếng thổi có nguyên nhân lành tính đóng vai trò quan trọng trong chẩn đoán và điều trị (bảng 1). (Xem thêm phần ‘Tỷ lệ hiện mắc tiếng thổi tim và mối liên hệ với bệnh lý tim mạch’ ở dưới và “Tiếp cận trẻ sơ sinh hoặc trẻ em có tiếng thổi tim”, mục ‘Phân biệt tiếng thổi bệnh lý và tiếng thổi vô tội’.)
Nguyên nhân – Các nguyên nhân gây ra tiếng thổi thay đổi tùy theo độ tuổi.
Trẻ sơ sinh và trẻ nhũ nhi – Tiếng thổi xuất hiện trong 6 giờ đầu sau sinh thường liên quan đến bệnh lý van tim. Những tiếng thổi phát hiện sau 6 giờ tuổi có thể do bệnh lý van tim hoặc là các tổn thương luồng thông xuất hiện khi sức cản mạch phổi giảm dần. Các nguyên nhân cụ thể gây tiếng thổi ở trẻ sơ sinh và nhũ nhi bao gồm (xem phần ‘Trẻ sơ sinh và nhũ nhi’ ở dưới):
- Còn ống động mạch (PDA) (video 1) (xem phần ‘Còn ống động mạch’ ở dưới và “Còn ống động mạch (PDA) ở trẻ sinh đủ tháng, trẻ em và người lớn: Biểu hiện lâm sàng và chẩn đoán”)
- Hở van ba lá (xem phần ‘Hở van ba lá’ ở dưới)
- Thông liên thất (VSD) (video 4 và video 3) (xem phần ‘Thông liên thất’ ở dưới và “Thông liên thất đơn độc ở trẻ nhũ nhi và trẻ em: Giải phẫu, đặc điểm lâm sàng và chẩn đoán”)
- Hẹp động mạch phổi ngoại vi (PPS) (xem phần ‘Hẹp động mạch phổi ngoại vi’ ở dưới)
- Hẹp van động mạch chủ (video 6) (xem phần ‘Hẹp van động mạch chủ’ ở dưới và “Hẹp van động mạch chủ ở trẻ em”)
- Hẹp eo động mạch chủ (CoA) (xem phần ‘Hẹp eo động mạch chủ’ ở dưới và “Biểu hiện lâm sàng và chẩn đoán hẹp eo động mạch chủ”)
- Các tổn thương tim bẩm sinh khác (xem phần ‘Các tổn thương tim bẩm sinh khác’ ở dưới)
Trẻ trên 1 tuổi – Tiếng thổi phát hiện sau thời kỳ nhũ nhi thường là tiếng thổi vô tội, nhưng cũng có thể do hẹp van bán nguyệt, hở van nhĩ thất hoặc thông liên nhĩ (ASD). Các nguyên nhân cụ thể bao gồm (xem phần ‘Trẻ trên 1 tuổi’ ở dưới):
- Tiếng thổi Still vô tội (video 8) (xem phần ‘Tiếng thổi Still vô tội’ ở dưới)
- Tiếng u u tĩnh mạch cổ (video 9) (xem phần ‘Tiếng u u tĩnh mạch cổ’ ở dưới)
- Thông liên nhĩ (ASD) (video 10) (xem phần ‘Thông liên nhĩ’ ở dưới và “Thông liên nhĩ đơn độc ở trẻ em: Phân loại, đặc điểm lâm sàng và chẩn đoán”)
- Hở van hai lá (MR) (video 12) (xem phần ‘Hở van hai lá’ ở dưới)
- Van động mạch chủ hai lá (video 7) (xem phần ‘Van động mạch chủ hai lá’ ở dưới)
- Viêm màng ngoài tim (video 15) (xem phần ‘Viêm màng ngoài tim’ ở dưới và “Viêm màng ngoài tim cấp: Biểu hiện lâm sàng và chẩn đoán”)