TÓM TẮT
- Điều trị ban đầu – Đối với thanh thiếu niên mắc rối loạn sử dụng chất (SUD) mức độ nhẹ, chúng tôi thường chỉ định tư vấn cai nghiện và tham gia các nhóm hỗ trợ tương hỗ, thay vì áp dụng các can thiệp tâm lý xã hội khác hoặc dùng thuốc. (Xem thêm mục ‘Mức độ nhẹ’ ở dưới.)
- Rối loạn sử dụng rượu mức độ nhẹ – Đối với thanh thiếu niên mắc rối loạn sử dụng rượu mức độ nhẹ, chúng tôi ưu tiên kết hợp can thiệp ngắn cùng với tư vấn cai nghiện và tham gia các nhóm hỗ trợ tương hỗ. (Xem thêm mục ‘Mức độ nhẹ’ ở dưới.)
- Rối loạn sử dụng opioid mức độ nhẹ – Đối với thanh thiếu niên mắc rối loạn sử dụng opioid mức độ nhẹ có động lực cai nghiện hoàn toàn, chúng tôi đề xuất điều trị bước một bằng naltrexone kết hợp với liệu pháp tâm lý xã hội, thay vì chỉ dùng đơn độc liệu pháp tâm lý xã hội (Khuyến cáo 2C). Các thử nghiệm lâm sàng trên người trưởng thành cho thấy việc sử dụng naltrexone hiệu quả có thể cần sự giám sát khi dùng thuốc. (Xem thêm mục ‘Mức độ nhẹ’ ở dưới.)
- Rối loạn sử dụng opioid mức độ trung bình đến nặng – Đối với thanh thiếu niên mắc rối loạn sử dụng opioid mức độ trung bình đến nặng, chúng tôi đề xuất điều trị bước một bằng buprenorphine, kết hợp với tư vấn cai nghiện và tham gia nhóm hỗ trợ tương hỗ, thay vì sử dụng các thuốc khác hoặc chỉ dùng đơn độc liệu pháp tâm lý xã hội (Khuyến cáo 2C). (Xem thêm mục ‘Mức độ trung bình đến nặng’ ở dưới.)
- Các rối loạn sử dụng chất mức độ trung bình đến nặng khác – Đối với thanh thiếu niên mắc SUD mức độ trung bình đến nặng (ngoại trừ rối loạn sử dụng opioid), chúng tôi đề xuất điều trị bước một bằng can thiệp tâm lý xã hội có cấu trúc đã được chứng minh hiệu quả trên đối tượng này, kết hợp với tư vấn cai nghiện và tham gia nhóm hỗ trợ tương hỗ, thay vì chỉ dùng tư vấn cai nghiện và nhóm tương hỗ đơn thuần (Khuyến cáo 2C). Đặc điểm của bệnh nhân (ví dụ: động lực thấp) có thể ảnh hưởng đến việc lựa chọn phương pháp can thiệp cụ thể. (Xem thêm mục ‘Mức độ trung bình đến nặng’ ở dưới.)
- Đáp ứng tốt – Đối với thanh thiếu niên mắc SUD duy trì được trạng thái cai nghiện (hoặc mức độ kiểm soát uống rượu như đã thỏa thuận) với điều trị bước một, thời gian điều trị sẽ thay đổi tùy thuộc vào phương pháp điều trị, tình trạng lâm sàng của bệnh nhân và nguy cơ tái nghiện. (Xem thêm mục ‘Đáp ứng tốt’ ở dưới.)
- Đáp ứng không đầy đủ
Chiến lược chung cho thanh thiếu niên không duy trì được trạng thái cai nghiện với điều trị tâm lý xã hội bước một là tăng cường cường độ điều trị hiện tại (thường thông qua việc tăng tần suất các buổi trị liệu), chuyển sang mức độ chăm sóc cao hơn (ví dụ: điều trị ngoại trú tích cực hoặc điều trị nội trú) và/hoặc bổ sung các can thiệp tâm lý xã hội khác đã có bằng chứng từ các thử nghiệm lâm sàng. (Xem thêm mục ‘Đáp ứng không đầy đủ’ ở dưới.)
Đối với những bệnh nhân không kiểm soát tốt việc sử dụng opioid bằng buprenorphine và liệu pháp tâm lý xã hội bổ trợ, chúng tôi ưu tiên các liệu pháp tâm lý xã hội chuyên sâu hơn. Việc điều trị bằng methadone có thể được cân nhắc tùy từng trường hợp cụ thể, nếu thuốc này có sẵn cho nhóm tuổi của bệnh nhân tại địa phương nơi bác sĩ kê đơn. (Xem thêm mục ‘Đáp ứng không đầy đủ’ ở dưới.)
Đối với thanh thiếu niên mắc SUD không đáp ứng với nhiều can thiệp tâm lý xã hội khác nhau, lâm sàng cần đánh giá lại động lực điều trị, khả năng thay đổi hành vi và sự tuân thủ của bệnh nhân. Ngoài việc tiếp cận các mức độ chăm sóc cao hơn, bác sĩ có thể cân nhắc sử dụng các thuốc ít bằng chứng thực nghiệm hơn tùy theo từng trường hợp. (Xem thêm mục ‘Kháng điều trị’ ở dưới.)