TÓM TẮT
Tổng quan – Rụng tóc xơ hóa vùng trán (Frontal fibrosing alopecia – FFA) là một thể rụng tóc sẹo lympho bào, điển hình với đặc điểm đường chân tóc vùng trán lùi dần. FFA có thể là một thể phụ của lichen phẳng vùng nang tóc (LPP). (Xem thêm phần
‘Giới thiệu’ và
‘Phân loại’ ở dưới.)
Dịch tễ học – FFA là bệnh lý khởi phát ở người trưởng thành, được báo cáo lần đầu vào năm 1994. Tình trạng này chủ yếu ghi nhận ở phụ nữ sau mãn kinh, nhưng cũng có thể xảy ra ở các nhóm đối tượng khác. (Xem thêm phần
‘Dịch tễ học’ ở dưới.)
Cơ chế bệnh sinh – Cơ chế bệnh sinh của FFA hiện chưa được hiểu rõ hoàn toàn. Tình trạng rụng tóc vĩnh viễn được cho là hệ quả của quá trình viêm gây tổn thương phần phình nang tóc (follicular bulge). Sự rối loạn điều hòa miễn dịch, các con đường xơ hóa bệnh lý và sự giảm biểu hiện gen của thụ thể peroxisome proliferator-activated gamma (PPAR-gamma) có thể đóng một vai trò quan trọng. Ngoài ra, các yếu tố di truyền, nội tiết và môi trường cũng được giả định là có liên quan. (Xem thêm phần
‘Cơ chế bệnh sinh’ ở dưới.)
Biểu hiện lâm sàng
Da đầu – Biểu hiện lâm sàng điển hình của FFA là sự lùi dần của đường chân tóc vùng trán theo dạng dải (
hình 1A-D). Vùng rụng tóc cho thấy sự mất đi các lỗ chân tóc, một dấu hiệu đặc trưng của rụng tóc sẹo. Các nang tóc còn lại gần vùng rụng tóc có thể xuất hiện tình trạng đỏ và bong vảy quanh nang tóc (
hình 2A-B). Bệnh nhân thường có cảm giác ngứa, đau khi chạm hoặc nóng rát da đầu. (Xem thêm phần
‘Biểu hiện lâm sàng’ ở dưới.)
Các vị trí khác – Rụng tóc vùng trán trong FFA có thể đi kèm với các dấu hiệu khác. Một nhóm nhỏ bệnh nhân có rụng tóc sẹo ở vùng da đầu chẩm. Bệnh nhân cũng có thể mất lông mày hoặc lông cơ thể (
hình 4). Các sẩn nhỏ vùng mặt xuất hiện ở thái dương, má hoặc cằm cũng khá phổ biến. (Xem thêm phần
‘Các vị trí khác’ ở dưới.)
Chẩn đoán – Chẩn đoán FFA dựa trên việc ghi nhận các dấu hiệu lâm sàng và giải phẫu bệnh tương thích. Các đặc điểm giải phẫu bệnh của FFA tương tự như trong LPP, điển hình là xơ hóa quanh nang tóc và thâm nhiễm lympho bào bao quanh eo và phễu của nang tóc. (Xem thêm phần
‘Chẩn đoán’ ở dưới.)