Móng chọc thịt

TÓM TẮT

Dịch tễ học và các yếu tố nguy cơ – Móng chọc thịt là một vấn đề phổ biến, thường ảnh hưởng đến móng ngón chân cái ở thanh thiếu niên, người trẻ tuổi hoặc người cao tuổi, với tỷ lệ lưu hành ước tính chung từ 2,5% đến 5%. Các yếu tố nguy cơ bao gồm việc cắt tỉa móng không đúng cách, đi giày quá chật, tăng tiết mồ hôi, các chấn thương nhẹ lặp đi lặp lại (ví dụ: do hoạt động thể thao), hoặc các biến dạng bàn chân bẩm sinh hoặc mắc phải. (Xem thêm ‘Yếu tố nguy cơ và bệnh sinh’ ở dưới.)

Biểu hiện lâm sàng – Móng chọc thịt phía xa-bên (onychocryptosis) là thể phổ biến nhất. Tình trạng này biểu hiện bằng các mức độ viêm và phù nề nếp gấp móng khác nhau, bao gồm:

• Giai đoạn 1: Đỏ và phù nề nhẹ.
• Giai đoạn 2: Viêm nặng kèm theo dịch tiết thanh mủ.
• Giai đoạn 3: Hình thành mô hạt và phì đại mạn tính nếp gấp móng (hình 2).

Đau có thể dữ dội và gây hạn chế vận động. Các thể ít gặp hơn bao gồm móng chọc sâu phía xa và retronychia (móng mọc ngược từ tấm móng phía gần vào nếp gấp móng phía gần). (Xem thêm ‘Biểu hiện lâm sàng’ ở dưới và “Tổng quan về các rối loạn móng”, phần ‘Retronychia’.)

Chẩn đoán – Chẩn đoán móng chọc thịt dựa trên lâm sàng, thông qua khai thác bệnh sử và thăm khám. (Xem thêm ‘Chẩn đoán’ và ‘Chẩn đoán phân biệt’ ở dưới.)

Xử trí – Có hai lựa chọn điều trị cho móng chọc thịt là điều trị bảo tồn (không phẫu thuật) và phẫu thuật. Việc lựa chọn phương pháp điều trị phụ thuộc chủ yếu vào giai đoạn bệnh khi khởi phát, chuyên môn của bác sĩ và nguyện vọng của bệnh nhân.

Móng chọc thịt mức độ nhẹ đến trung bình (điều trị bảo tồn) – Các trường hợp móng chọc thịt mức độ nhẹ đến trung bình (giai đoạn 1 và 2) không cần can thiệp phẫu thuật. Có thể xử lý bằng các kỹ thuật bảo tồn bao gồm chèn bông dưới móng (packing), dán băng dính, tạo rãnh móng và đặt nẹp móng. Phương pháp chèn bông giúp giảm đau tức thì, dễ thực hiện và nhanh chóng tại phòng khám. (Xem thêm ‘Điều trị bảo tồn’ ở dưới.)

Móng chọc thịt mức độ nặng hoặc kháng trị (điều trị phẫu thuật) – Đối với móng chọc thịt mức độ nặng (giai đoạn 3) hoặc không đáp ứng với điều trị bảo tồn, chúng tôi khuyến cáo can thiệp phẫu thuật bằng cách bóc tách một phần móng kết hợp cắt bỏ ma trận móng bằng hóa chất thay vì các lựa chọn phẫu thuật khác hoặc chỉ điều trị bảo tồn đơn thuần (Khuyến cáo 2C). Đốt điện và đốt laser là những lựa chọn thay thế hợp lý cho phương pháp cắt bỏ ma trận móng bằng hóa chất. (Xem thêm ‘Điều trị phẫu thuật’ ở dưới.)

Tiên lượng – Tái phát có thể xảy ra với tất cả các kỹ thuật bảo tồn và phẫu thuật. Việc tiêu hủy không hoàn toàn sừng ma trận móng phía bên sẽ dẫn đến sự mọc lại của các mảnh móng dằm. (Xem thêm ‘Tiên lượng’ ở dưới.)