U hạt vòng: Xử trí

TÓM TẮT

Tổng quan – U hạt vòng (Granuloma annulare – GA) là một bệnh lý u hạt ở da với nhiều hình thái lâm sàng đa dạng, bao gồm GA khu trú (hình 1A-F), GA lan tỏa, GA dưới da, GA dạng mảng và GA dạng thủng. GA thường không gây triệu chứng nhưng có thể kèm theo ngứa. Bệnh có thể tự thoái lui trong vòng vài năm; tuy nhiên, thời gian thoái lui là không thể dự đoán trước. (Xem thêm phần ‘Giới thiệu’ và ‘Tiên lượng’ ở dưới.)

Quyết định điều trị – GA là một bệnh lý lành tính. Do đó, việc trì hoãn điều trị là một lựa chọn hợp lý đối với những bệnh nhân không có triệu chứng và không quá bận tâm về diện mạo của các tổn thương. Tuy nhiên, vì thời gian thoái lui không dự đoán trước được và đôi khi có kèm theo ngứa, một số bệnh nhân vẫn có nguyện vọng điều trị. Phương pháp tiếp cận điều trị sẽ phụ thuộc vào biểu hiện lâm sàng của từng trường hợp. (Xem thêm phần ‘Quyết định điều trị’ và ‘Quyết định điều trị’ ở dưới.)

Điều trị GA khu trú – Trụ cột của liệu pháp điều trị là điều trị tại chỗ bằng cách tiêm corticosteroid nội tổn thương, sử dụng corticosteroid bôi tại chỗ cường độ mạnh hoặc thuốc ức chế calcineurin tại chỗ. (Xem thêm phần ‘U hạt vòng khu trú’ ở dưới.)

Đối với điều trị ban đầu cho GA khu trú ở chi hoặc thân mình, chúng tôi đề nghị ưu tiên liệu pháp tiêm corticosteroid nội tổn thương hơn là dùng corticosteroid bôi tại chỗ hoặc thuốc ức chế calcineurin tại chỗ (Khuyến cáo 2C). Corticosteroid bôi tại chỗ cường độ mạnh là một lựa chọn thay thế cho những bệnh nhân không dung nạp hoặc muốn tránh tiêm nội tổn thương.

Thuốc ức chế calcineurin tại chỗ thường được dự trữ cho các vùng da có nguy cơ cao bị teo da do corticosteroid (ví dụ: mặt, vùng nếp gấp da) hoặc cho những bệnh nhân điều trị bằng corticosteroid tại chỗ không hiệu quả. (Xem thêm phần ‘Thuốc ức chế calcineurin tại chỗ’ ở dưới.)

Điều trị GA lan tỏa

Đối với bệnh nhân GA lan tỏa, chúng tôi đề xuất sử dụng hydroxychloroquine làm liệu pháp ban đầu thay vì chỉ điều trị tại chỗ hoặc các liệu pháp toàn thân khác (Khuyến cáo 2C). Mặc dù các tổn thương trong GA lan tỏa có thể đáp ứng với điều trị tại chỗ, nhưng việc quản lý bệnh trên diện rộng thường gặp nhiều khó khăn. Các lựa chọn điều trị toàn thân ban đầu khác bao gồm isotretinoin và dapsone. Điều trị tại chỗ có thể được phối hợp như một liệu pháp hỗ trợ cho điều trị toàn thân. (Xem thêm phần ‘U hạt vòng lan tỏa’ ở dưới.)

Với những bệnh nhân muốn tránh điều trị toàn thân, quang trị liệu UVB dải hẹp (NBUVB) là một lựa chọn thay thế chấp nhận được. (Xem thêm phần ‘Quang trị liệu UVB dải hẹp’ ở dưới.)

Những bệnh nhân không đáp ứng với các liệu pháp ban đầu có thể cân nhắc điều trị bằng adalimumab, infliximab, cyclosporine, apremilast, thuốc ức chế Janus kinase (JAK) 1 đường uống, hoặc hóa quang trị liệu psoralen kết hợp tia cực tím A (PUVA). (Xem thêm phần ‘Bệnh kháng trị’ ở dưới.)

Các biến thể khác – Đối với bệnh nhân GA dưới da không triệu chứng, chúng tôi đề xuất theo dõi thay vì phẫu thuật cắt bỏ (Khuyến cáo 2C), vì GA dưới da thường tái phát sau khi phẫu thuật.

Hiện chưa có phương pháp tiếp cận tối ưu cho GA dạng mảng hoặc GA dạng thủng. Có thể áp dụng các liệu pháp điều trị GA khu trú hoặc lan tỏa cho bệnh nhân mắc các biến thể này. (Xem thêm phần ‘U hạt vòng dưới da, dạng mảng và dạng thủng’ ở dưới.)

Tiên lượng – Diễn tiến tự nhiên của GA là cuối cùng sẽ tự thoái lui; tuy nhiên, một số trường hợp có thể kéo dài hơn hai năm. (Xem thêm phần ‘Tiên lượng’ ở dưới.)