Hỗ trợ thông khí ban đêm trong COPD

TÓM TẮT

Kiệt sức cơ hô hấp trong COPD – Kiệt sức cơ hô hấp có thể góp phần gây ra những thay đổi trong trao đổi khí, chẳng hạn như giảm bão hòa oxy và tăng CO₂ máu ở bệnh nhân bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) giai đoạn tiến triển. Về lý thuyết, việc cho cơ hô hấp nghỉ ngơi vào ban đêm có thể cải thiện chức năng hô hấp và trao đổi khí vào ban ngày, tuy nhiên hiện vẫn thiếu những minh chứng rõ ràng. (Xem thêm ‘Yếu cơ hô hấp trong COPD’ ở dưới.)

Các nhóm bệnh nhân có thể phù hợp để thông khí không xâm nhập (NIV) ban đêm:

• Bệnh nhân giảm oxy máu ban đêm dù đã thở oxy hỗ trợ – Ở những bệnh nhân COPD ổn định có tình trạng giảm bão hòa oxy ban đêm dù đã sử dụng oxy hỗ trợ, việc đánh giá rối loạn hô hấp trong giấc ngủ có thể giúp xác định những bệnh nhân có hội chứng ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn đi kèm hoặc là nguyên nhân chính. (Xem thêm ‘Lựa chọn bệnh nhân cho NIV ban đêm’ ở dưới và “Rối loạn hô hấp liên quan đến giấc ngủ trong COPD”.)
• Bệnh nhân tăng CO₂ máu và giảm oxy máu ban đêm – Đối với bệnh nhân COPD tăng CO₂ máu có tình trạng giảm bão hòa oxy tái diễn trong khi ngủ dù đã thở oxy hỗ trợ, chúng tôi khuyến cáo nên khởi động thông khí không xâm nhập (NIV) ban đêm thay vì chỉ tiếp tục sử dụng oxy hỗ trợ đơn thuần (Khuyến cáo 2C). Ngưỡng hợp lý để chẩn đoán tăng CO₂ máu và giảm bão hòa oxy lần lượt là phân áp CO₂ trong máu động mạch ban ngày (PaCO₂) ≥ 52 mmHg và giảm bão hòa oxy trong khi ngủ (ví dụ: SpO₂ ≤ 88% trong ≥ 5 phút trong tổng thời gian ≥ 2 giờ theo dõi SpO₂ ban đêm) dù đã thở oxy ≥ 2 L/phút. (Xem thêm ‘Lựa chọn bệnh nhân cho NIV ban đêm’ ở dưới.)
• Bệnh nhân đang hồi phục sau đợt cấp – NIV ban đêm cũng có thể được áp dụng cho bệnh nhân COPD đang hồi phục sau một đợt cấp mà trong đó bệnh nhân cần phải sử dụng NIV liên tục. (Xem thêm ‘Lựa chọn bệnh nhân cho NIV ban đêm’ ở dưới.)

Địa điểm khởi động NIV – Đối với bệnh nhân COPD đủ tiêu chuẩn sử dụng NIV ban đêm, chúng tôi khuyên nên triển khai NIV tại bệnh viện hoặc phòng lab giấc ngủ thay vì tại nhà, đặc biệt là đối với những bệnh nhân có tình trạng bệnh nặng. (Xem thêm ‘Địa điểm khởi động NIV’ ở dưới.)

Lựa chọn thiết bị – NIV ban đêm được thực hiện qua mặt nạ mũi tiêu chuẩn, sử dụng thiết bị áp lực dương hai mức (BPAP). Đôi khi, máy thở điều khiển theo thể tích hoặc áp lực là cần thiết cho những bệnh nhân không đồng bộ hoặc thông khí không đủ. (Xem thêm ‘Lựa chọn PAP’ ở dưới.)

Thiết lập ban đầu và phác đồ chỉnh thông số – Thông thường, thiết lập BPAP ban đầu là áp lực dương cuối thì thở ra (EPAP) 5 cm H₂O và áp lực dương thì hít vào (IPAP) 10 cm H₂O. Các thông số này được tăng dần cho đến khi bệnh nhân dung nạp được hoặc khi PaCO₂ giảm khoảng 10 mmHg. Mức IPAP cuối cùng thường xấp xỉ 15 cm H₂O (khoảng 12 đến 20 cm H₂O) với mức EPAP thấp hơn IPAP ít nhất 5 cm H₂O. Bổ sung oxy để đạt độ bão hòa oxy từ 90% đến 93%. (Xem thêm ‘Phác đồ khởi động ở bệnh nhân ổn định’ ở dưới.)

Theo dõi khi khởi động – Việc theo dõi ban đầu nên tập trung vào mức độ chấp nhận thiết bị của bệnh nhân, mức độ khó thở, tình trạng oxy hóa và sự ổn định của các dấu hiệu sinh tồn. Quá trình này có thể bao gồm theo dõi liên tục nhịp tim, huyết áp và SpO₂ trong một hoặc hai đêm đầu tiên, và theo dõi CO₂ qua da (tcCO₂) nếu có sẵn. Sau đêm đầu tiên sử dụng NIV, kết quả khí máu động mạch (ABG) được lấy trước khi bệnh nhân trở lại nhịp thở tự nhiên thường hữu ích để điều chỉnh thông số tiếp theo. (Xem thêm ‘Theo dõi’ ở dưới.)

Theo dõi dài hạn – Khi bệnh nhân đã ổn định và sẵn sàng sử dụng thiết bị tại nhà, việc đánh giá định kỳ bao gồm theo dõi số giờ sử dụng mỗi đêm, chất lượng giấc ngủ, mức độ khó thở ban ngày, cũng như định kỳ đo SpO₂ qua đêm và khí máu động mạch ban ngày. (Xem thêm ‘Theo dõi’ ở dưới.)

Thông khí áp lực âm – Thông khí áp lực âm ban đêm KHÔNG được sử dụng cho bệnh nhân COPD giai đoạn tiến triển do thiết bị gây gián đoạn giấc ngủ và chưa chứng minh được lợi ích. (Xem thêm ‘Thông khí áp lực âm’ ở dưới.)