TÓM TẮT
Rối loạn trầm cảm chủ yếu
Hồi phục – Thời gian hồi phục trung vị sau một giai đoạn trầm cảm chủ yếu là khoảng 20 tuần. Tuy nhiên, một số giai đoạn thuyên giảm nhanh chóng. Các yếu tố nguy cơ khiến thời gian hồi phục kéo dài bao gồm: thời gian khởi phát giai đoạn tại thời điểm ban đầu dài hơn, mức độ nghiêm trọng của triệu chứng ban đầu cao hơn, có các đặc điểm loạn thần, mức độ lo âu cao, có các rối loạn đồng mắc trước đó, điểm neuroticism (tâm lý bất ổn) cao, chức năng tâm lý xã hội kém và có tiền sử bị ngược đãi thời thơ ấu. (Xem thêm ‘Hồi phục’ ở dưới.)
Tái phát – Khoảng 50% bệnh nhân rối loạn trầm cảm chủ yếu có các giai đoạn tái phát. Nguy cơ tái phát cao nhất trong vài tháng đầu sau khi hồi phục từ một giai đoạn trầm cảm chủ yếu, sau đó giảm dần khi thời gian hồi phục (khỏe mạnh) kéo dài hơn. Các yếu tố liên quan đến tái phát bao gồm: tiền sử tái phát, các triệu chứng trầm cảm tồn dư, bị ngược đãi thời thơ ấu, mức độ nghiêm trọng của giai đoạn trầm cảm trước đó, tuổi trẻ hơn tại thời điểm đánh giá, tuổi khởi phát rối loạn trầm cảm chủ yếu sớm và có rối loạn nhân cách đồng mắc. (Xem thêm ‘Tái phát’ ở dưới.)
Diễn tiến lâu dài của bệnh – Đối với bất kỳ bệnh nhân nào trải qua nhiều hơn một giai đoạn trầm cảm chủ yếu, thời gian hồi phục và thời gian tái phát không nhất quán giữa các giai đoạn. Tuy nhiên, đối với một nhóm bệnh nhân, diễn tiến của bệnh vẫn ổn định theo thời gian, bao gồm thời gian hồi phục trung bình từ một giai đoạn trầm cảm chủ yếu, xác suất tái phát và tổng thời gian mắc trầm cảm chủ yếu. (Xem thêm ‘Diễn tiến lâu dài của bệnh’ ở dưới.)
Độ ổn định của chẩn đoán – Những bệnh nhân ban đầu được chẩn đoán đúng là rối loạn trầm cảm chủ yếu về sau có thể thay đổi chẩn đoán thành rối loạn lưỡng cực hoặc phân liệt. (Xem “Trầm cảm ở người trưởng thành: Đặc điểm lâm sàng và chẩn đoán”, phần ‘Độ tin cậy và độ ổn định của chẩn đoán’.)
Rối loạn trầm cảm dai dẳng – Mặc dù hầu hết các giai đoạn của rối loạn trầm cảm dai dẳng sẽ thuyên giảm, nhưng tái phát là phổ biến. Đa số bệnh nhân rối loạn trầm cảm dai dẳng có những đợt kịch phát đáp ứng tiêu chuẩn của một giai đoạn trầm cảm chủ yếu. (Xem thêm ‘Rối loạn trầm cảm dai dẳng’ ở dưới.)
Bệnh tật và tử vong – Trầm cảm ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe tổng thể của bệnh nhân và có liên quan đến:
- Suy giảm chức năng tâm lý xã hội và thể chất (xem ‘Chức năng’ ở dưới)
- Tăng nguy cơ và làm xấu đi kết cục của các bệnh lý nội khoa tổng quát, chẳng hạn như bệnh mạch vành, đái tháo đường và đột quỵ (xem ‘Bệnh tật’ ở dưới và “Trầm cảm ở người trưởng thành: Đặc điểm lâm sàng và chẩn đoán”, phần ‘Bệnh lý nội khoa’)
- Tăng tỷ lệ tử vong do mọi nguyên nhân, bao gồm tự sát thành công, bị sát hại và tử vong do tai nạn (xem ‘Tử vong’ ở dưới)