TÓM TẮT
Chẩn đoán – Chẩn đoán chán ăn tâm thần dựa theo các tiêu chuẩn trong bảng (bảng 1). (Xem thêm “Chán ăn tâm thần ở người trưởng thành: Đặc điểm lâm sàng, diễn tiến bệnh, đánh giá và chẩn đoán”, phần ‘Chẩn đoán’.)
Chỉ định – Phục hồi dinh dưỡng được chỉ định cho tất cả bệnh nhân chán ăn tâm thần có tình trạng suy dinh dưỡng. (Xem thêm ‘Chỉ định’ ở dưới.)
Đánh giá – Khi đánh giá bệnh nhân chán ăn tâm thần để phục hồi dinh dưỡng (nuôi dưỡng lại), cần xem xét cân nặng hiện tại, chiều cao, lượng calo nạp vào; tiền sử thay đổi cân nặng; mức độ tuân thủ điều trị và các yếu tố củng cố hành vi nhằm thúc đẩy thói quen ăn uống lành mạnh. (Xem thêm ‘Đánh giá bệnh nhân’ ở dưới và “Chán ăn tâm thần ở người trưởng thành: Đặc điểm lâm sàng, diễn tiến bệnh, đánh giá và chẩn đoán”, phần ‘Đánh giá’.)
Mục tiêu tăng cân – Mục tiêu của phục hồi dinh dưỡng là khôi phục cân nặng tối thiểu ở mức bình thường (ví dụ: chỉ số khối cơ thể BMI ≥ 19,5 kg/m2) (máy tính 1). Mục tiêu tăng cân kiểm soát hàng tuần thường thay đổi tùy theo môi trường điều trị (xem ‘Mục tiêu tăng cân’ ở dưới):
- Điều trị nội trú: 0,9 đến 1,4 kg/tuần (2 đến 3 pound)
- Điều trị bán nội trú: 0,5 đến 0,9 kg/tuần (1 đến 2 pound)
- Điều trị ngoại trú: 0,2 đến 0,5 kg/tuần (0,5 đến 1 pound)
Hàm lượng calo – Lượng calo nạp vào khi bắt đầu phục hồi dinh dưỡng thường là 30 đến 40 kcal/kg cân nặng/ngày (ví dụ: 1500 đến 1800 kcal/ngày). Lượng calo hàng ngày được tăng thêm khoảng 200 đến 400 kcal mỗi hai đến bốn ngày; lượng calo nạp vào cuối cùng có thể tăng lên đến 70 đến 100 kcal/kg/ngày (ví dụ: 3000 đến 3600 kcal/ngày). (Xem thêm ‘Hàm lượng calo’ ở dưới.)
Phương thức thực hiện – Phục hồi dinh dưỡng thường được thực hiện hoàn toàn thông qua đường ăn uống bình thường; các chế phẩm bổ sung dinh dưỡng dạng lỏng đậm đặc năng lượng có thể được chỉ định nếu bệnh nhân không thể ăn đủ lượng thực phẩm để đạt mục tiêu calo. Nuôi ăn qua đường tiêu hóa (ống thông mũi – dạ dày) đôi khi được chỉ định và nuôi ăn tĩnh mạch toàn phần hiếm khi được áp dụng, thường chỉ dành cho những bệnh nhân suy kiệt trầm trọng hoặc bệnh nhân kháng trị, kiên quyết từ chối ăn đủ lượng thực phẩm cần thiết để tăng cân. (Xem thêm ‘Phương thức thực hiện’ ở dưới.)
Biến chứng – Hội chứng nuôi dưỡng lại (refeeding syndrome) là một biến chứng hiếm gặp nhưng có thể gây tử vong, xảy ra khi quá trình phục hồi dinh dưỡng được thực hiện quá dồn dập. Các biến chứng khác của phục hồi dinh dưỡng bao gồm phù do nuôi dưỡng lại và táo bón. (Xem thêm ‘Biến chứng’ ở dưới và “Chán ăn tâm thần ở người trưởng thành và trẻ vị thành niên: Hội chứng nuôi dưỡng lại”.)
Theo dõi – Các bác sĩ thực hiện phục hồi dinh dưỡng cần theo dõi dấu hiệu sinh tồn, cân nặng, hệ tim mạch, tiêu hóa, hô hấp và thực hiện các xét nghiệm cận lâm sàng (điện giải đồ, glucose, phốt pho, magie và xét nghiệm chức năng gan). (Xem thêm ‘Theo dõi tình trạng y khoa chung’ ở dưới.)
Chế độ ăn duy trì – Những bệnh nhân chán ăn tâm thần sau khi khôi phục cân nặng ban đầu cần một chế độ ăn duy trì khoảng 45 đến 50 kcal/kg cân nặng/ngày, sau đó giảm dần xuống còn 30 kcal/kg/ngày. Nguy cơ tái phát sẽ thấp hơn nếu chế độ ăn duy trì bao gồm các thực phẩm giàu calo và đa dạng về chủng loại. (Xem thêm ‘Chế độ ăn duy trì’ ở dưới.)