TÓM TẮT
Các dữ liệu quan sát ban đầu cho thấy statin có thể mang lại lợi ích cho bệnh nhân suy tim phân suất tống máu bảo tồn (HFpEF). Hiệu quả tiềm năng này được thể hiện trong một báo cáo trên 137 bệnh nhân suy tim liên tiếp có phân suất tống máu thất trái (LVEF) ≥ 50%, không có bệnh động mạch vành, bệnh van tim đáng kể hoặc bệnh thận giai đoạn cuối; trong đó một nửa được điều trị bằng statin theo chỉ định của bác sĩ 21.
Nhóm bệnh nhân điều trị bằng statin có nồng độ LDL-cholesterol khởi điểm cao hơn nhóm không điều trị, nhưng giá trị sau điều trị ở hai nhóm là tương đương nhau. Sau thời gian theo dõi trung bình 21 tháng, liệu pháp statin liên quan đến tỷ lệ tử vong thấp hơn sau khi hiệu chỉnh các biến khởi điểm (nguy cơ tương đối hiệu chỉnh 0,20; 95% CI 0,06-0,62). Sự khác biệt về tỷ lệ tử vong quan sát được ở đây lớn hơn so với kết quả điều trị bằng statin ở các nhóm bệnh nhân khác, điều này đặt ra nghi vấn về việc liệu các yếu tố gây nhiễu có đóng góp vào sự khác biệt này hay không.
Một phân tích gộp năm 2014 đã đánh giá tác động của liệu pháp statin đối với tỷ lệ tử vong ở bệnh nhân HFpEF 22. Phân tích này bao gồm 11 nghiên cứu (chủ yếu là nghiên cứu quan sát) với 17.985 bệnh nhân HFpEF. Việc sử dụng statin có liên quan đến việc giảm 40% tỷ lệ tử vong (RR 0,60; 95% CI 0,49-0,74) 22. Các phân tích độ nhạy đã xác nhận tính ổn định của kết quả, đồng thời cho thấy xu hướng giảm tỷ lệ tử vong ở những người dùng statin trong giai đoạn từ 2005 đến 2013 11. Mặc dù những kết quả này rất hứa hẹn, nhưng chúng vẫn bị hạn chế bởi bản chất quan sát của các nghiên cứu.
Cần có các thử nghiệm ngẫu nhiên để xác nhận những quan sát này, đặc biệt là khi liệu pháp statin khởi đầu dường như không mang lại lợi ích rõ rệt ở bệnh nhân suy tim phân suất tống máu giảm (HFrEF). (Xem mục ‘HFrEF’ ở dưới.)
TỔNG KẾT VÀ KHUYẾN NGHỊ
Ở bệnh nhân suy tim (HF) mức độ từ trung bình đến nặng có phân suất tống máu thất trái dưới 35% do bệnh tim thiếu máu cục bộ hoặc bệnh cơ tim không do thiếu máu cục bộ, chúng tôi khuyến cáo bắt đầu liệu pháp statin nếu bệnh nhân có chỉ định lâm sàng hạ lipid máu (Khuyến cáo 1B).
Khuyến cáo này bao gồm cả những bệnh nhân mắc bệnh cơ tim không do thiếu máu cục bộ nhưng đáp ứng các tiêu chuẩn để bắt đầu liệu pháp statin nhằm dự phòng cấp 1. (Xem mục “Liệu pháp hạ cholesterol lipoprotein tỷ trọng thấp trong dự phòng cấp 1 bệnh tim mạch”, phần ‘Chỉ định liệu pháp statin’.)
Bệnh nhân suy tim mức độ nhẹ có phân suất tống máu thất trái dưới 35% nên được điều trị bằng statin theo các chỉ định tiêu chuẩn. (Xem mục ‘Thử nghiệm CORONA’ ở dưới và “Quản lý cholesterol lipoprotein tỷ trọng thấp (LDL-C) trong dự phòng cấp 2 bệnh tim mạch”, phần ‘Tổng kết và khuyến nghị’.)
Đối với những bệnh nhân đang sử dụng statin cho một chỉ định phù hợp khác tại thời điểm khởi phát suy tim, chúng tôi đề nghị tiếp tục liệu pháp statin (Khuyến cáo 2B).
Bất kỳ bệnh nhân suy tim nào là đối tượng phù hợp để điều trị bằng statin nhưng chưa sử dụng thuốc thì nên được bắt đầu liệu pháp statin. (Xem mục “Quản lý cholesterol lipoprotein tỷ trọng thấp (LDL-C) trong dự phòng cấp 2 bệnh tim mạch”.)
Ở bệnh nhân suy tim phân suất tống máu bảo tồn, quyết định bắt đầu liệu pháp statin nên dựa trên các chỉ định khác, chẳng hạn như sự hiện diện của bệnh tim mạch do xơ vữa động mạch hoặc nồng độ LDL-cholesterol vượt ngưỡng khuyến cáo.