TÓM TẮT
Chu kỳ phát triển của tóc – Trong suốt cuộc đời, các nang tóc trải qua một chu kỳ phát triển bao gồm các giai đoạn: tăng trưởng (anagen), thoái triển (catagen) và nghỉ ngơi (telogen). Tại bất kỳ thời điểm nào, khoảng 90% nang tóc trên da đầu đang ở giai đoạn anagen. Thời gian của giai đoạn anagen sẽ quyết định chiều dài tối đa của sợi tóc. (Xem thêm phần ‘Chu kỳ phát triển của tóc’ ở dưới.)
Phân loại – Các rối loạn rụng tóc có thể được chia thành: rụng tóc sẹo (cicatricial alopecia), rụng tóc không sẹo (nonscarring alopecia) và các rối loạn cấu trúc tóc:
- Rụng tóc sẹo – Nếu không được điều trị sớm, rụng tóc sẹo đặc trưng bởi tổn thương không hồi phục tại nang tóc, dẫn đến mất tóc vĩnh viễn. Nhóm rụng tóc sẹo nguyên phát được chia nhỏ thành các rối loạn viêm lympho bào, neutrophilo bào hoặc viêm hỗn hợp (bảng 1A). (Xem thêm phần ‘Phân loại’ và ‘Rụng tóc sẹo’ ở dưới.)
- Rụng tóc không sẹo – Đây là những tình trạng nang tóc không bị phá hủy; trong nhiều trường hợp rụng tóc từng vùng (alopecia areata) hoặc rụng tóc giai đoạn telogen (telogen effluvium), tóc có thể mọc lại tự nhiên hoặc sau điều trị. Việc nhận diện đặc điểm phân bố vùng rụng tóc có giá trị quan trọng trong chẩn đoán rụng tóc không sẹo (bảng 1B). (Xem thêm phần ‘Rụng tóc không sẹo’ ở dưới.)
- Rối loạn cấu trúc tóc – Các rối loạn này khiến sợi tóc trở nên giòn, dễ gãy, có thể do di truyền hoặc mắc phải. Các kỹ thuật chăm sóc tóc sai cách là nguyên nhân phổ biến gây ra tình trạng giòn gãy sợi tóc. (Xem thêm phần ‘Rối loạn cấu trúc tóc di truyền và mắc phải’ ở dưới và “Rối loạn thân tóc”.)
Chẩn đoán:
- Hỏi bệnh và thăm khám lâm sàng – Đánh giá bệnh nhân rụng tóc bắt đầu bằng việc khai thác mô tả về tình trạng rụng tóc từ bệnh nhân, kết hợp với tiền sử bệnh lý và tiền sử gia đình. Khám lâm sàng bao gồm việc quan sát da đầu, tóc và các vị trí khác trên cơ thể. (Xem thêm phần ‘Phỏng vấn bệnh nhân’ và ‘Thăm khám lâm sàng’ ở dưới.)
- Các kỹ thuật bổ trợ – Khi chẩn đoán vẫn chưa rõ ràng sau khi khai thác bệnh sử và thăm khám lâm sàng, các kỹ thuật chẩn đoán như soi hiển vi sợi tóc (tóc cắt hoặc tóc nhổ) và sinh thiết da đầu có thể cung cấp thêm thông tin hữu ích cho việc chẩn đoán. Tùy vào chẩn đoán phân biệt, các xét nghiệm cận lâm sàng bổ sung có thể được chỉ định. (Xem thêm phần ‘Kỹ thuật chẩn đoán’ ở dưới.)