Rụng tóc kiểu nữ: Bệnh sinh, lâm sàng và chẩn đoán

TÓM TẮT

• Dịch tễ học – Rụng tóc kiểu nữ (FPHL) là một dạng rụng tóc không sẹo phổ biến, thường gặp nhất ở phụ nữ trưởng thành. Tỷ lệ lưu hành FPHL cao nhất được ghi nhận ở phụ nữ sau mãn kinh. (Xem thêm mục ‘Dịch tễ học’ ở dưới.)

• Cơ chế bệnh sinh – Mặc dù các yếu tố nội tiết và cơ địa di truyền được cho là góp phần gây ra FPHL, nhưng cơ chế chính xác dẫn đến tình trạng này vẫn chưa hoàn toàn rõ ràng. Đa số bệnh nhân nữ mắc FPHL không có nồng độ androgen trong huyết thanh bất thường. (Xem thêm mục ‘Nguyên nhân và cơ chế bệnh sinh’ ở dưới.)

• Biểu hiện lâm sàng – Điển hình, FPHL biểu hiện bằng sự chuyển đổi chậm và tiến triển của các sợi tóc trưởng thành ở vùng trán và/hoặc vùng đỉnh da đầu thành các sợi tóc ngắn hơn, mỏng hơn và tóc tơ. Quá trình này dẫn đến việc giảm mật độ tóc có thể quan sát được trên da đầu (hình 1A-C). Vùng chẩm và đường chân tóc vùng trán thường ít bị ảnh hưởng. (Xem thêm mục ‘Biểu hiện lâm sàng’ ở dưới.)

• Tác động tâm lý xã hội – Mặc dù FPHL không gây khó chịu về mặt vật lý hay khuyết tật vận động, tình trạng rụng tóc có thể gây ra những áp lực tâm lý đáng kể. (Xem thêm mục ‘Rối loạn chức năng tâm lý xã hội’ ở dưới.)

• Chẩn đoán – Chẩn đoán FPHL thường dựa trên lâm sàng, thông qua khai thác bệnh sử và thăm khám thực thể. Chẩn đoán được gợi ý khi phát hiện giảm mật độ tóc theo phân bố đặc trưng và tăng tỷ lệ tóc thu nhỏ (miniaturized hairs). Sinh thiết da thường không được chỉ định, nhưng có thể hữu ích trong trường hợp chẩn đoán không chắc chắn hoặc nghi ngờ có rối loạn da đầu đi kèm. (Xem thêm mục ‘Chẩn đoán’ ở dưới.)

• Chẩn đoán phân biệt – Chẩn đoán phân biệt FPHL bao gồm nhiều loại rụng tóc có sẹo và không sẹo. Rụng tóc giai đoạn telogen, rụng tóc sẹo ly tâm trung tâm và rụng tóc do lực kéo là những ví dụ về các rối loạn tương đối phổ biến có đặc điểm tương đồng với FPHL. (Xem thêm mục ‘Chẩn đoán phân biệt’ ở dưới.)