TÓM TẮT
Thuật ngữ – Tự gây thương tích không nhằm mục đích tự sát là hành vi cố ý phá hủy mô cơ thể mà không có ý định tử vong và không phục vụ các mục đích được xã hội chấp nhận. (Xem thêm phần ‘Giới thiệu’ và ‘Thuật ngữ’ ở dưới.)
Phòng ngừa – Các chương trình phòng ngừa tự gây thương tích không nhằm mục đích tự sát ở thanh thiếu niên thường được triển khai tại trường học, với mục tiêu nâng cao nhận thức, giảm thiểu định kiến và khuyến khích hành vi tìm kiếm sự trợ giúp phù hợp. Mặc dù chưa có các chương trình phòng ngừa chuẩn hóa, các chiến lược dựa trên bằng chứng thực tế bao gồm tăng cường kỹ năng đối phó thích nghi, củng cố kết nối xã hội, thúc đẩy thảo luận về sức khỏe tâm thần và xây dựng thái độ tích cực đối với việc tìm kiếm sự giúp đỡ. (Xem thêm phần ‘Phòng ngừa’ ở dưới.)
Nguyên tắc điều trị chung – Các nguyên tắc và vấn đề chung trong điều trị tự gây thương tích không nhằm mục đích tự sát bao gồm: giải quyết vấn đề bảo mật thông tin, quyết định mức độ chăm sóc phù hợp, tăng cường động lực thay đổi, xây dựng kế hoạch an toàn hiệu quả (thay vì cam kết an toàn), theo dõi kết quả điều trị và quản lý các rối loạn tâm thần đồng mắc. (Xem thêm phần ‘Nguyên tắc chung’ ở dưới và “Tự gây thương tích không nhằm mục đích tự sát ở trẻ em và thanh thiếu niên: Các nguyên tắc điều trị chung”.)
Lựa chọn điều trị – Trụ cột trong điều trị tự gây thương tích không nhằm mục đích tự sát ở trẻ em là liệu pháp tâm lý. Chúng tôi đề xuất tiến trình điều trị cấp tính theo trình tự dưới đây. Tuy nhiên, việc áp dụng các phương pháp này theo một trình tự khác là hợp lý vì chưa có phương pháp nào được thiết lập chuẩn hóa cho tình trạng tự gây thương tích không nhằm mục đích tự sát. (Xem thêm phần ‘Lựa chọn điều trị’ ở dưới.)
- Đối với thanh thiếu niên có hành vi tự gây thương tích không nhằm mục đích tự sát, chúng tôi đề xuất liệu pháp hành vi biện chứng (DBT) thích nghi cho thanh thiếu niên là lựa chọn điều trị hàng đầu, thay vì các liệu pháp khác (Khuyến cáo 2B). (Xem thêm phần ‘Điều trị hàng đầu’ ở dưới.)
- Tuy nhiên, một số bệnh nhân có thể không tiếp cận được, không đáp ứng với liệu pháp hành vi biện chứng hoặc từ chối lựa chọn này. Khi đó, liệu pháp nhận thức – hành vi (CBT) là một phương án thay thế chấp nhận được. (Xem thêm phần ‘Điều trị hàng hai’ ở dưới.)
- Các phương pháp điều trị hợp lý khác bao gồm liệu pháp tâm lý động học có kết hợp thành phần gia đình, liệu pháp tâm lý liên cá nhân, liệu pháp nhóm điều chỉnh cảm xúc và liệu pháp gia đình (cụ thể là huấn luyện cha mẹ), mặc dù hai lựa chọn nêu trên vẫn được ưu tiên hơn. (Xem thêm phần ‘Điều trị hàng ba’ ở dưới.)
- Một số bệnh nhân không đáp ứng với nhiều đợt liệu pháp tâm lý có thể được điều trị phối hợp bằng thuốc. (Xem thêm phần ‘Các lựa chọn khác’ ở dưới.)