Trầm cảm chủ yếu đơn cực ở người lớn: Chỉ định và hiệu quả của liệu pháp sốc điện (ECT) cấp tính

TÓM TẮT

Chỉ định – Chỉ định chính của liệu pháp sốc điện (ECT) là điều trị trầm cảm chủ yếu mức độ nặng. Các chỉ định khác bao gồm rối loạn lưỡng cực, rối loạn phân liệt cảm xúc và tâm thần phân liệt. Việc lựa chọn ECT làm phương pháp điều trị bước một cho các rối loạn này có thể được xem xét trong các tình huống lâm sàng sau:

• Ý tưởng và hành vi tự sát
• Loạn thần
• Trạng thái căng trương lực
• Mất nước và suy dinh dưỡng do từ chối ăn uống
• Bệnh nhân suy kiệt hoặc người cao tuổi, những đối tượng có nguy cơ gặp tác dụng phụ từ thuốc chống trầm cảm và thuốc an thần cao hơn so với ECT

(Xem thêm ‘Chỉ định’ ở dưới.)

Hiệu quả cấp tính của ECT – Các thử nghiệm ngẫu nhiên trên bệnh nhân trầm cảm chủ yếu đơn cực mức độ nặng cho thấy hiệu quả lâm sàng của ECT thường rất lớn và vượt trội hơn so với các phương pháp điều trị khác. (Xem thêm ‘Hiệu quả cấp tính của ECT’ ở dưới.)

So với các thuốc chống trầm cảm tiêu chuẩn – Đối với bệnh nhân trầm cảm chủ yếu, nhiều thử nghiệm ngẫu nhiên chứng minh rằng ECT ưu việt hơn các thuốc chống trầm cảm tiêu chuẩn (ngoại trừ ketamine-esketamine). Tỷ lệ thuyên giảm đạt từ 70% đến 90% ở những bệnh nhân điều trị bằng ECT, trong khi tỷ lệ này ở nhóm dùng thuốc chống trầm cảm chỉ khoảng 30%. (Xem thêm ‘So với các thuốc chống trầm cảm tiêu chuẩn’ ở dưới.)

So với các can thiệp điều biến thần kinh khác – Khả năng đáp ứng ở bệnh nhân trầm cảm chủ yếu đơn cực khi điều trị bằng ECT cao hơn so với các can thiệp điều biến thần kinh khác, bao gồm kích thích từ trường xuyên sọ lặp lại, liệu pháp co giật từ trường và kích thích dòng điện một chiều xuyên sọ. (Xem thêm ‘So với các can thiệp điều biến thần kinh khác’ ở dưới.)

Tác dụng không mong muốn – Các tác dụng không mong muốn của ECT có thể chia thành tác dụng toàn thân và tác dụng lên nhận thức. Về mặt y khoa, các biến cố bao gồm biến cố tim phổi, viêm phổi hít và gãy xương; về mặt nhận thức bao gồm lú lẫn cấp, mất trí nhớ thuận chiều và mất trí nhớ ngược chiều. (Xem thêm “Tổng quan về liệu pháp sốc điện (ECT) cho người trưởng thành”, phần ‘Tác dụng không mong muốn’.)

Yếu tố dự báo đáp ứng – Ở những bệnh nhân trầm cảm chủ yếu đơn cực, nhiều yếu tố lâm sàng có liên quan đến đáp ứng tốt với ECT, bao gồm tuổi cao, triệu chứng tương đối nặng, không mắc kèm rối loạn nhân cách ranh giới và có sự cải thiện sớm khi điều trị bằng ECT. (Xem thêm ‘Yếu tố dự báo đáp ứng’ ở dưới.)

Hướng dẫn điều trị – Nhiều hướng dẫn điều trị khuyến cáo sử dụng ECT là liệu pháp bước một cho các giai đoạn trầm cảm đe dọa tính mạng hoặc các giai đoạn kháng điều trị. (Xem thêm ‘Hướng dẫn điều trị’ ở dưới.)