Kiểm soát đường thở cơ bản ở người lớn

TÓM TẮT

Nguyên nhân gây thông khí không đủ – Nỗ lực hô hấp kém dẫn đến thông khí không đủ thường khó nhận biết vì diễn ra âm thầm, đòi hỏi phải quan sát kỹ cử động của thành ngực. Nguyên nhân gây tắc nghẽn đường thở phổ biến nhất ở bệnh nhân hôn mê là do tụt lưỡi ra sau họng. Tình trạng này thường được khắc phục nhanh chóng bằng các thủ thuật khai thông đường thở đơn giản như ngửa đầu nâng cằm hoặc đẩy hàm (có hoặc không kèm theo ngửa đầu). (Xem thêm ‘Nguyên nhân gây thông khí không đủ’ ở dưới.)

Các thủ thuật điều chỉnh vị trí đường thở – Các thủ thuật điều chỉnh vị trí, bao gồm ngửa đầu nâng cằm (hình 1) và đẩy hàm (hình 2), được thực hiện nhằm cải thiện luồng khí cho bệnh nhân đang được quản lý đường thở cơ bản. (Xem thêm ‘Các thủ thuật khai thông đường thở’ ở dưới.)

Các thiết bị hỗ trợ đường thở cơ bản – Đường thở hầu họng (OPA) (hình 3 và hình 1) và đường thở mũi họng (NPA) (hình 5 và hình 6) là những thiết bị hỗ trợ quan trọng để duy trì đường thở thông thoáng. Khác với ống nội khí quản (ET) có bóng chèn, cả hai thiết bị này đều không bảo vệ khí quản khỏi tình trạng hít sặc dịch tiết hoặc dịch dạ dày. Cần đặt ống nội khí quản càng sớm càng tốt cho bất kỳ bệnh nhân nào không có khả năng bảo vệ đường thở. Kỹ thuật đặt đúng và lựa chọn kích cỡ thiết bị phù hợp là yếu tố then chốt để sử dụng hiệu quả OPA và NPA. (Xem thêm ‘Ống thông đường hô hấp miệng-hầu’ và ‘Ống thông đường hô hấp mũi-hầu’ ở dưới.)

Thông khí bóp bóng qua mặt nạ – Thông khí bóp bóng qua mặt nạ là một kỹ năng quản lý đường thở quan trọng nhưng khó thực hiện chính xác. Người thực hiện phải luôn theo dõi sát sao để đảm bảo kỹ thuật được vận hành hiệu quả. Kỹ thuật đúng cho phép cung cấp đủ thông khí và oxy cho bệnh nhân cần hỗ trợ đường thở (chi tiết đã được mô tả ở trên). (Xem thêm ‘Thông khí bằng bóng-mặt nạ’ ở dưới.)

Việc thông khí bóp bóng thành công phụ thuộc vào ba yếu tố:

• Đường thở thông thoáng (đạt được nhờ các thủ thuật khai thông và thiết bị hỗ trợ. Xem thêm ‘Các thủ thuật khai thông đường thở’ và ‘Các thiết bị hỗ trợ đường thở’ ở dưới).
• Độ kín của mặt nạ.
• Thông khí đúng (bao gồm thể tích, tần số và nhịp điệu phù hợp).

Việc đặt và giữ mặt nạ đúng cách là điều kiện tiên quyết để đảm bảo độ kín. Khi có thể, nên sử dụng kỹ thuật hai tay (hình 8), dùng phần cơ mô ngón cái (thenar eminence) để cố định mặt nạ. (Xem thêm ‘Kỹ thuật hai tay trong thông khí bằng bóng-mặt nạ’ ở dưới.)

Các khó khăn thường gặp khi thông khí bóp bóng qua mặt nạ – Các vấn đề thường gặp bao gồm:

• Mặt nạ không kín hoặc sai kích cỡ mặt nạ.
• Thiếu các thiết bị hỗ trợ đường thở (như ống thông mũi họng và hầu họng).
• Thực hiện các thủ thuật khai thông đường thở không đúng. (Xem thêm ‘Xử lý các sự cố khi thông khí bằng bóng-mặt nạ’ ở dưới.)

Khi thực hiện thông khí bóp bóng qua mặt nạ, người lâm sàng phải tránh ba sai lầm nghiêm trọng sau: bóp thể tích khí lưu thông quá mức, đẩy khí quá mạnh và tần số thông khí quá nhanh. (Xem thêm ‘Thể tích, tần số và nhịp thông khí’ ở dưới.)