Nhiễm Enterovirus và Parechovirus: Dịch tễ học và cơ chế bệnh sinh

TÓM TẮT

Phân loại – Enterovirus ở người bao gồm poliovirus, coxsackievirus nhóm A và B, echovirus và enterovirus. Parechovirus ở người có liên quan về mặt di truyền với enterovirus (nhưng được phân loại vào một chi picornavirus riêng biệt) và cả hai cùng chia sẻ nhiều đặc điểm dịch tễ và lâm sàng. (Xem thêm ‘Phân loại’ ở dưới.)

Dịch tễ học

Enterovirus và parechovirus lây truyền chủ yếu qua đường phân – miệng và gây nhiễm trùng quanh năm, mặc dù tại các vùng khí hậu ôn đới, tỷ lệ nhiễm thường tăng cao vào mùa hè và mùa thu. Trẻ nhũ nhi dưới một tuổi có tỷ lệ nhiễm cao gấp nhiều lần so với trẻ lớn và người trưởng thành. (Xem thêm ‘Dịch tễ học’ ở dưới.)

Các serotype enterovirus phổ biến bao gồm coxsackievirus nhóm B từ type 1 đến 5 và một số echovirus. Một số ít serotype gây bệnh lưu hành với mô hình thay đổi tùy theo khu vực và theo năm. Các serotype khác (ví dụ: echovirus 9, 11 và 30, enterovirus D68) gây ra các đợt bùng phát diện rộng, sau đó là những giai đoạn tạm lắng kéo dài vài năm. (Xem thêm ‘Tính chu kỳ và sự biến thiên của bệnh theo serotype’ ở dưới.)

Enterovirus A71 từng gây ra các đợt bùng phát rộng rãi tại Trung Quốc, Đài Loan và Đông Nam Á, liên quan đến các biến chứng thần kinh trung ương nghiêm trọng, bao gồm viêm não thân não và liệt tương tự như bệnh bại liệt. Các đợt bùng phát nhiễm trùng hô hấp do enterovirus D68 tại Hoa Kỳ và nhiều nơi khác cũng ghi nhận biến chứng liệt trong một số ít trường hợp. (Xem thêm ‘Tính chu kỳ và sự biến thiên của bệnh theo serotype’ ở dưới và “Nhiễm enterovirus và parechovirus: Đặc điểm lâm sàng, chẩn đoán phòng thí nghiệm, điều trị và phòng ngừa”, phần ‘Liệt cấp tính và viêm não thân não’.)

Hầu hết các trường hợp nhiễm parechovirus là do type 1 đến 3 gây ra. (Xem thêm ‘Tính chu kỳ và sự biến thiên của bệnh theo serotype’ ở dưới.)